In het regeerakkoord 2025 – 2029 werd het volgende bepaald: “De andere bestaande cheques (ecocheques, cultuurcheques, …) worden uitgedoofd in samenspraak met de sociale partners teneinde het aantal soorten cheques te reduceren en de koopkracht te behouden.” In navolging daarvan werd het advies van de NAR gevraagd.
Volgens het advies van de NAR zou een eventuele wijziging van het systeem van de cheques moeten voldoen aan onderstaande principes:
- Koopkrachtbehoud, niet alleen op macroniveau maar ook voor de individuele werknemers.
- Kostenneutraliteit voor de werkgevers via een vrijstelling van sociale bijdragen en van belastingen.
- Rechtszekerheid: gezien de rechtspraak van het Grondwettelijk Hof en de Raad van State over de naleving van het principe van gelijkheid voor de wet, is dit principe onlosmakelijk verbonden met het behoud van de doelstelling eigen aan elke “cheque”.
- Rekening houdend met de impact van de beoogde maatregelen op economisch en werk-gelegenheidsvlak, alsook op fiscaal, begrotingsvlak en wat de sociale zekerheid betreft.
- Eenvoud en haalbaarheid van elke eventuele nieuwe maatregel, zonder bijkomende administratieve lasten voor de werkgever.
- Eerbiediging van de autonomie van de sociale partners en van de collectieve arbeidsovereenkomsten.
Er worden in dat kader drie mogelijke hervormingspistes onderzocht.
- Toekenning van een nettobedrag aan de werknemers
- Omzetting in maaltijdcheques
- Eén “cheque” met verschillende doelstellingen
Op basis van het onderzoek van deze hervormingspistes rekening houdend met bovenvermelde principes komt de NAR tot de conclusie van het behoud van de ecocheques. Voor de sport-en cultuurcheques daarentegen onvoldoende beschikbare gegevens en zou een aanvullende studie noodzakelijk zijn.
De NAR benadrukt dat noch de toekenning van een nettobedrag ter vervanging van het stelsel van de ecocheques, noch een omzetting ervan in maaltijdcheques, noch “één” cheque” met meerdere doelstellingen, een bevredigend alternatief biedt dat tegemoetkomt aan de beginselen die hij heeft vastgesteld om de ecocheques eventueel te hervormen. Meer bepaald zouden die opties, noch de koopkracht van de werknemers kunnen vrijwa-ren, noch de kostenneutraliteit voor de werkgevers kunnen garanderen. Bovendien is de rechtszekerheid niet langer gewaarborgd, aangezien de specifieke doelstelling van elke sociale cheque verdwijnt, waardoor de sociale en fiscale vrijstelling geen juridische grondslag meer zou hebben. Die opties zouden ook een economische impact hebben, voor gespecialiseerde en/of lokale handelszaken en voor de werkgelegenheid.
De NAR vraagt daarbij ten slotte om nauw en tijdig betrokken te worden bij eventuele toekomstige initiatieven tot hervorming van de cheques.
Het is nu afwachten welke beslissing de regering hieromtrent zal nemen.
Bron: NAR advies nr. 2.498 van 22/09/2026 “Regeerakkoord 2025-2029 – Punt betreffende de uitdoving van “andere bestaande cheques” (ecocheques, cultuurcheques …)”, https://cnt-nar.be/nl/documents/cao-bedragen; Persbericht van de Raad van 22 september 2026.
