Sociaal-Juridisch

Coronavirus: Tijdelijke werkloosheid werknemers – verlenging vereenvoudigde procedure

By 20 mei 2020 No Comments

1. Vereenvoudigde coronaprocedure

De RVA heeft een vereenvoudigde procedure in het leven geroepen specifiek voor tijdelijke werkloosheid van werknemers ten gevolge van het uitbreken van het coronavirus. Deze vereenvoudigde procedure was oorspronkelijk voorzien vanaf 13/03/2020 t.e.m. 05/04/2020, met een mogelijkheid tot verlenging tot 30/06/2020 indien de overheidsmaatregelen worden verlengd of versterkt.  De procedure werd een eerste keer verlengd tot 19/04/2020 en daarna tot 31/05/2020. Ondertussen heeft de Minister van Werk beslist om de vereenvoudigde procedure te verlengen tot 30/06/2020. 

Minister van Werk Nathalie Muylle zou ook het voorstel gelanceerd hebben om de vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid overmacht coronavirus nog verder te verlengen tot 31/08/2020. Dit is echter nog niet officieel bevestigd. 

De tijdelijke werkloosheid die te wijten is aan het coronavirus kan beschouwd worden als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

Concreet betekent dit het volgende: 

  • De werkgever moet voor de hierboven vermelde periode geen elektronische mededelingen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht meer versturen naar het bevoegde werkloosheidsbureau van de RVA. 
  • De werkgever moet zo snel mogelijk een ASR scenario 5 verrichten met code aard van de dag 5.4 tijdelijke werkloosheid wegens overmacht’ en reden ‘coronavirus’. Op basis van deze aangifte geeft u als werkgever mee welke dagen de werknemer tijdelijke werkloos werd gesteld. 
  • Uitzonderlijk is het mogelijk dat volledige arbeidsdagen worden afgewisseld met volledige tijdelijk werkloosheidsdagen op voorwaarde dat de social distancing regels nageleefd worden. 
  • Tijdelijke werkloosheid is enkel mogelijk voor het totaal aantal uren waarop de werknemer normaal die dag moest werken. Voor een deeltijdse werknemer wordt een volledige dag geïnterpreteerd op basis van het deeltijdse rooster. Vb. Tijdelijke werkloosheid overmacht in de voormiddag en werken in de namiddag of omgekeerd is niet mogelijk. 
  • In deze vereenvoudigde procedure is er geen verplichte werkweek. 
  • Voor de periode van 01/03/2020 t.e.m. 30/06/2020 moeten er geen C3.2 A formulieren afgeleverd worden aan de werknemers die tijdelijk werkloos gesteld worden, ongeacht de reden van tijdelijke werkloosheid (overmacht of economische redenen). Deze vrijstelling geldt ook voor de bouwsector (C3.2A BOUW). 

Indien u reeds een mededeling tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen had verricht, kan u voor de periode 13/03/2020 t.e.m. voorlopig 30/06/2020 tijdelijke werkloosheid wegens overmacht inroepen en overschakelen op de vereenvoudigde procedure. Hiervoor is het vereist dat in de ASR aangifte scenario 5 overmacht wordt aangeduid als motief van de tijdelijke werkloosheid met reden coronavirus.  

Opgelet: indien u bij de ASR aangifte als reden tijdelijke werkloosheid economische oorzaken aangeeft (code aard van de dag 1), dan blijven de procedures en formaliteiten wel van toepassing (o.a. elektronische melding voorziene periode economische werkloosheid, melding eerste effectieve werkloosheidsdag, verplichte werkweek,…..).  

Ook leerlingen die een alternerende opleiding volgen kunnen tijdelijke werkloos gesteld worden wegens overmacht. 

In het kader van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht moet de werknemer niet eerst zijn recuperatiedagen voor overuren opnemen. Dit geldt wel voor tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen. 

Tijdelijke werkloosheid is niet mogelijk voor ‘geplande’ vakantiedagen en voor dagen arbeidsongeschiktheid. De werknemer kan daarentegen niet verplicht worden om eerst nog niet geplande vakantiedagen op te nemen. 

Tijdelijke werkloosheid kan ook toegepast worden voor werknemers die hun arbeidsprestaties verminderd hebben in het kader van tijdskrediet of thematisch verlof en dit voor het aangepaste deeltijdse rooster.  Zij zullen uitkeringen ontvangen als deeltijdse werknemer. Dit geldt ook voor het recent ingevoerde corona-ouderschapsverlof.  Dit zal echter niet aanvaard worden indien de werknemer overstapt van een 1/2 tijdskrediet of thematisch verlof naar 1/5 corona-ouderschapsverlof en dit zou leiden tot het ontvangen van meer uitkeringen tijdelijke werkloosheid. De RVA zal hier controles op uitvoeren. 

2. Tijdelijke werkloosheid – uitzendarbeid 

De RVA heeft op 22/03/2020 nieuwe instructies gepubliceerd m.b.t. de toepassing van tijdelijke werkloosheid voor uitzendkrachten. 

Uitzendkrachten die een langere opdracht hebben zouden uitzonderlijk samen met de vaste werknemers van de klant-gebruiker tijdelijk werkloos gesteld kunnen worden. Dit is gekoppeld aan de huidige overheidsmaatregelen en beperkt tot 30/06/2020.  

Onder “langere opdracht” wordt bedoeld dat er na het einde van de lopende uitzendovereenkomst en de periode van tijdelijke werkloosheid normaal gezien een nieuwe overeenkomst zou worden gesloten. Dit geldt ook indien de uitzendovereenkomst gevolgd wordt door een vaste indienstname met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur of bepaalde duur bij de gebruiker (op voorwaarde dat er een effectieve tewerkstelling voorzien is in de arbeidsovereenkomst van bepaalde duur). 

Concreet zou dus redelijkerwijze aangenomen moeten kunnen worden dat de uitzendkracht verder zou zijn blijven werken bij dezelfde klant-gebruiker indien geen sprake was geweest van de coronacrisis. 

Volgens de instructies van de RVA kan er geen sprake zijn van een langere opdracht bij niet opeenvolgende dagcontracten. 

Voorbeelden:

  • Een uitzendkracht werkt al 3 maanden bij dezelfde gebruiker onder het motief ‘instroom’ of ter vervanging van een vaste werknemer. 
  • Er worden opeenvolgende weekcontracten gesloten. 

De RVA kan a posteriori controles uitvoeren en eventuele misbruiken corrigeren. Voorzichtigheid in het toepassen van deze uitzonderlijke toepassing van tijdelijke werkloosheid is dan ook aan de orde. De anciënniteit van de uitzendkracht bij de klant-gebruiker en de hervatting van de tewerkstelling bij de klant-gebruiker na de corona-crisis zijn belangrijke elementen hierin. 

De RVA geeft daarbij expliciet mee dat het niet toegelaten is om een uitzendovereenkomst te sluiten (eventueel zelfs met terugwerkende kracht) om deze dan onmiddellijk te schorsen wegens tijdelijke werkloosheid. 

Ook Federgon geeft uitdrukkelijk mee dat het niet de bedoeling kan zijn om retroactief uitzendovereenkomsten te sluiten om de uitzendkrachten onder een regeling van tijdelijke werkloosheid te plaatsen. 

De RVA heeft de instructies nog verduidelijkt m.b.t. de eventuele onderbreking in de tewerkstelling gelet op de eerste instructies van de RVA. De overige richtlijnen blijven echter onverkort van toepassing.  
Specifieke situatie: de uitzendkracht bevond zich in de week van 9 tot 13 maart 2020 in een situatie van een “langere opdracht” bij een gebruiker, maar de uitzendovereenkomst werd vanaf 16 maart 2020 niet verlengd. Indien in die situatie nog in de loop van de maand maart 2020 of uiterlijk in de week van 6 tot 10 april 2020 nieuwe opeenvolgende uitzendovereenkomsten voor de normaal voorziene “langere opdracht”bij dezelfde gebruiker worden afgesloten, kan de uitzendkracht in die nieuwe worden gesteld.

Opgelet! Deze nieuwe overeenkomsten mogen niet met terugwerkende kracht opgemaakt worden.
Opgelet: er zal niet aanvaard worden dat contracten enkel worden gesloten voor een periode die volledig gedekt wordt door tijdelijke werkloosheid. Er zal gecontroleerd worden dat er na de periode van tijdelijke werkloosheid ook effectief gewerkt wordt in het kader van deze gesloten arbeidsovereenkomst. 
Het is immers niet de bedoeling om een in wezen “fictieve” tewerkstelling te creëren met als enige doel om tijdelijke werkloosheidsuitkeringen te kunnen laten uitbetalen.
Dat betekent niet dat de tijdelijke werkloosheid te allen tijde (retroactief) zal worden geweigerd in het concrete geval van een niet tewerkstelling na de periode van tijdelijke werkloosheid. De tijdelijke werkloosheid kan worden aanvaard indien er na het einde van de lopende uitzendovereenkomst en de periode van tijdelijke werkloosheid normaal gezien een nieuwe overeenkomst zou worden gesloten.

Daarnaast is uitzendarbeid enkel mogelijk in een limitatief aantal opgesomde gevallen. Het motief van uitzendarbeid dient overeenkomstig de uitzendarbeidwet dus ook in overeenstemming te zijn met de huidige situatie. Dit is een feitenkwestie die geval per geval bekeken moet worden. 

3. Tijdelijke werkloosheid – dienstenchequesector 

Volgens de laatste instructies van de RVA is tijdelijke werkloosheid wegens overmacht mogelijk voor de werknemers van  de dienstenchequebedrijven (voorlopig tot 30/06/2020)

  •  die vrijwillig sluiten als gevolg van de corona-crisis; 
  • die open blijven en dit voor de volledige dagen die de werknemers niet kunnen gaan werken wegens het wegvallen van opdrachten bij klanten. 

Bijkomende informatie over maatregelen voor de dienstenchequesector tegen de verspreiding van het coronavirus kan u terugvinden op de website van de Vlaamse overheid. 

4. Tijdelijke werkloosheid – flexi-jobs 

Volgens de laatste instructies van de RVA is tijdelijke werkloosheid wegens overmacht ook onder bepaalde voorwaarden mogelijk voor flexi-jobwerknemers.  Dit geldt enkel voor flexi-jobwerknemers met een raamovereenkomst en een doorlopende dimona waaarbij er een schriftelijke arbeidsovereenkomst is. De toepassing van tijdelijke werkloosheid overmacht is niet mogelijk voor flexi-jobwerknemers met een raamovereenkomst en dagdimona’s. 

Indien de arbeidsovereenkomsten per kwartaal wordt afgesloten (omdat er ook een DIMONA-aangifte per kwartaal gebeurt om na te gaan of nog voldaan is aan de voorwaarden om te werken als flexi-jobber), dan kan de flexi-jobber in de aansluitende arbeidsovereenkomst tijdelijk werkloos gesteld worden indien er reeds een arbeidsovereenkomst bestond vóór 14.03.2020 en deze in het nieuwe kwartaal verlengd wordt.

5. Tijdelijke werkloosheid – getekende contracten

Volgens de instructies van de RVA is het in sommige gevallen mogelijk om tijdelijke werkloosheid aan te vragen voor een arbeidsovereenkomst die getekend is maar nog niet is aangevat. 

De minister van Werk heeft op 01/04/2020 beslist dat dit in een aantal gevallen mogelijk is op voorwaarde dat de partijen te goeder trouw zijn. 

Bijvoorbeeld: een verandering van dienstbetrekking door de werknemer waarbij de nieuwe arbeidsovereenkomst werd afgesloten voor de coronacrisis en toen niet onmiddellijk kon ingaan omdat de werknemer nog zijn ontslag diende te geven en een opzeg moest presteren bij zijn vorige werkgever. 

Opgelet: de partijen mogen de arbeidsovereenkomst niet afgesloten hebben op een moment waarop het reeds duidelijk was dat het begin van uitvoering wegens de coronacrisis in principe niet meer mogelijk was. 

Tijdelijke werkloosheid voor arbeidsovereenkomsten afgesloten na 13/03/2020 kunnen niet aanvaard worden tenzij de volgende cumulatieve voorwaarden voldaan zijn: 

  • de indiensttreding is nodig omwille van bedrijfsorganisatorische redenen (vb. vervanging van een werknemer die een onontbeerlijke schakel is om de werking van het bedrijf te verzekeren);
  • én de onderneming op regelmatige basis nog gedeeltelijk werkt (afwisseling arbeidsdagen met tijdelijke werkloosheidsdagen) (vb. stelselmatig 2 dagen / week). 

Opgelet: er zal niet aanvaard worden dat contracten enkel worden gesloten voor een periode die volledig gedekt wordt door tijdelijke werkloosheid. Er zal gecontroleerd worden dat er na de periode van tijdelijke werkloosheid ook effectief gewerkt wordt in het kader van deze gesloten arbeidsovereenkomst. Het is immers niet de bedoeling om een in wezen “fictieve” tewerkstelling te creëren met als enige doel om tijdelijke werkloosheidsuitkeringen te kunnen laten uitbetalen. 

6. Tijdelijke werkloosheid – arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur  (vast personeel)

Tijdelijke werkloosheid is mogelijk zowel voor contracten van bepaalde als onbepaalde duur. Echter indien een arbeidsovereenkomst van bepaalde duur afloopt valt men in principe terug op de regeling van volledige werkloosheid. 

Tijdelijke werkloosheid is volgens de instructies van de RVA mogelijk binnen het wettelijk kader van ‘opeenvolgende arbeidsovereenkomsten van bepaalde duur’ (art. 10bis van de arbeidsovereenkomstenwet) onder de volgende voorwaarden: 

  • de arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur was effectief aangevat voor 14/03/2020;
  • die nadien afloopt maar aansluitend wordt verlengd (desgevallend door een vaste indienstname met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur); 
  • én er wordt aangetoond dat de intentie om te verlengen al aanwezig was.

Arbeidsovereenkomsten mogen in geen geval geantidateerd worden.

De RVA zal hierop controles uitoefenen. Aan de werkgevers en de werknemers wordt gevraagd de nodige stukken die hun goede trouw aantonen bij te houden. Een dimona aangifte betreffende een tewerkstelling in de toekomst die vóór de datum van 13 maart 2020 werd verricht, kan als een bewijs van goede trouw gelden.

Opgelet: er zal niet aanvaard worden dat contracten enkel worden gesloten voor een periode die volledig gedekt wordt door tijdelijke werkloosheid. Er zal gecontroleerd worden dat er na de periode van tijdelijke werkloosheid ook effectief gewerkt wordt in het kader van deze gesloten arbeidsovereenkomst. Het is immers niet de bedoeling om een in wezen “fictieve” tewerkstelling te creëren met als enige doel om tijdelijke werkloosheidsuitkeringen te kunnen laten uitbetalen. 

Dat betekent niet dat de tijdelijke werkloosheid te allen tijde (retroactief) zal worden geweigerd in het concrete geval van een niet tewerkstelling na de periode van tijdelijke werkloosheid. De tijdelijke werkloosheid kan worden aanvaard indien er na het einde van de lopende overeenkomst van bepaalde duur en de periode van tijdelijke werkloosheid normaal gezien een nieuwe overeenkomst zou worden gesloten.

7. Tijdelijke werkloosheidsuitkering werknemer 

Ook voor de werknemer werd de aanvraagprocedure voor het verkrijgen van tijdelijke werkloosheidsuitkeringen versoepeld. 

De werknemer moet voor de uitkeringsaanvraag elektronisch of op papier een aanvraagformulier C3.2-Werknemer-Corona indienen bij zijn uitbetalingsinstelling. 

De werknemer moet volgende gegevens invullen: 

  • de datum van de uitkeringsaanvraag, namelijk de eerste dag tijdelijke werkloosheid;
  • zijn rekeningnummer;
  • zijn identificatiegegevens. 

De uitbetaling van de tijdelijke werkloosheidsuitkering zal gebeuren op basis van de door de werknemer ingediende uitkeringsaanvraag en de ASR aangifte scenario 5 (zie hierboven).

De werknemers die tijdelijke werkloos gesteld worden zijn voor de periode van 01/02/2020 t.e.m. 30/06/2020 vrijgesteld van de toelaatbaarheidsvoorwaarden (wachttijd). Dit geldt zowel voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht als voor de tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken. 

De dagen gedekt door uitkeringen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht en de dagen gedekt door uitkeringen tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen met vrijstelling van de toelaatbaarheidsvoorwaarden (enkel voor de periode van 01/02/2020 t.e.m. 30/06/2020) worden gelijkgesteld met arbeidsdagen om te voldoen aan de toelaatbaarheidsvoorwaarden in volledige werkloosheid. 

De tijdelijke werkloosheidsuitkering zowel voor overmacht als voor economische redenen werd voor de periode van 01/02/2020 t.e.m. 30/06/2020 tijdelijk verhoogd van 65% naar 70% van het gemiddeld geplafonneerd loon van de werknemer (geplafonneerd op 2.754,76 euro / maand). De werknemer zal een dagelijkse uitkering krijgen tussen de € 55,59 (minimum) en € 74,17 (maximum). Op de tijdelijke werkloosheidsuitkering van de werknemer wordt 26,75% bedrijfsvoorheffing ingehouden. 

Bovenop de tijdelijke werkloosheidsuitkering wegens overmacht zal de werknemer ook een aanvullende vergoeding ontvangen van de RVA ten belope van 5,63 euro per dag en dit voor de periode van 13/03/2020 tot 30/06/2020. 

De tijdelijke werkloosheidsdagen wegens overmacht in de periode van 02/02/2020 tot 30/06/2020 zullen ook gelijkgesteld worden voor de jaarlijkse vakantie. Hiervoor zal er een apart Koninklijk Besluit gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad.

Gelet op het grote aantal tijdelijke werklozen wegens de coronacrisis heeft de Minister van Werk Nathalie Muylle (CD&V) ook aangekondigd dat de tijdelijke werklozen een voorschot van 1450 euro bruto per maand zouden kunnen ontvangen. Volgens de eerste berichten van Minister van Werk Nathalie Muylle zou het verschil tussen het ontvangen voorschot en de definitief berekende uitkeringen geregulariseerd worden bij de belastingaangifte. Alles zou echter in het werk gesteld om het correcte bedrag onmiddellijk te kunnen uitbetalen.

Ook voor de vergoedbaarheidsvoorwoorden om als werknemer effectief een uitkering te kunnen ontvangen, zijn er tijdelijke afwijkende regelingen voor de periode 01/02/2020 – 30/06/2020:

  • De werknemer kan zonder aangifte een vrijwillige activiteit uitoefenen voor een particulier of voor een organisatie (bijkomende informatie).
  • Het is toegelaten om zonder formaliteiten activiteiten als vrijwillige brandweerman en als vrijwilliger van de civiele bescherming te verrichten. De hiervoor ontvangen vergoedingen mogen gecumuleerd worden.
  • De werknemer kan een bijkomstige activiteit die hij al uitoefende voor hij tijdelijk werkloosheid werd gesteld tijdens de tijdelijke werkloosheid verder blijven uitoefenen. Deze activiteit moet niet worden aangegeven en de inkomsten daaruit zijn zonder invloed op de werkloosheidsuitkering.
  • Indien de werknemer minder dan 65 jaar is en een pensioen ontvangt, moet hij daarvan geen aangifte doen en is dit zonder invloed op de werkloosheidsuitkering.
  • Voor de periode van 01/03/2020 tot 30/06/2020 is de tijdelijk werkloze ook vrijgesteld van de verplichting een controlekaart (C3.2A document) bij te houden.

Opgelet! Volgende vergoedbaarheidsvoorwaarden blijven van toepassing:

  • Indien de werknemer (vb. door het coronavirus of de gewone griep) arbeidsongeschikt is, dan kan deze geen aanspraak maken op werkloosheidsuitkeringen.
  • De werknemer mag een tewerkstelling uitoefenen of aanvatten bij een andere werkgever dan deze door wie hij tijdelijk werkloos gesteld wordt, bijvoorbeeld als uitzendkracht of flexijobber. De inkomsten van deze tewerkstelling kunnen niet gecumuleerd worden met de werkloosheidsuitkering. De werknemer moet deze tewerkstelling meedelen aan zijn uitbetalingsinstelling, zodat er niet ten onrechte uitkeringen worden betaald. Indien nodig, zal een terugvordering gebeuren van de teveel uitbetaalde uitkeringen.
  • Indien de werknemer minstens 65 jaar is, dan kan hij enkel tijdelijke werkloosheidsuitkeringen ontvangen voor zover hij geen pensioen geniet.

Een tewerkstelling bij een andere werkgever moet meegedeeld worden aan de uitbetalingsinstelling zodat er niet ten onrechte uitkeringen worden betaald. De werknemer kan dit doen via het formulier Corona tw aangifte werk of via brief, mail, telefoon,…..

8. Aanvullende vergoeding tijdelijke werkloosheid werkgever 

Bij tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen is de werkgever of het Fonds voor Bestaanszekerheid een aanvullende vergoeding (minstens 2 euro per dag) verschuldigd. 

Afhankelijk van het paritair comité is de werkgever of het Fonds voor Bestaanszekerheid mogelijks ook een aanvullende vergoeding verschuldigd bij  tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. In bepaalde sectorale cao’s wordt de aanvullende vergoeding immers niet enkel voorzien bij tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen, maar ook bij tijdelijke werkloosheid wegens overmacht! Het is daarbij ook mogelijk dat bepaalde sectoren een sectorale CAO zullen sluiten met terugwerkende kracht specifiek voor de tijdelijke werkloosheid overmacht gelet op de coronacrisis. 

Daarnaast is het als werkgever ook mogelijk om een aanvulling toe te kennen bij de tijdelijke werkloosheidsuitkering van werknemers die tijdelijk werkloos zijn ingevolge de corona-crisis en dit zonder dat daarop socialezekerheidsbijdragen verschuldigd zijn. De aanvullende vergoeding is wel belastbaar in hoofde van de werknemer. 

Hierbij geldt wel als voorwaarde dat de aanvulling vanwege de werkgever niet tot gevolg mag hebben dat de werknemer uiteindelijk meer netto zal ontvangen dan als hij gewekt zou hebben. Er mag daarbij ook geen sprake zijn van een verschil in behandeling van werknemers van dezelfde categorie. 

Concreet mag het bedrag van de tijdelijke werkloosheidsuitkering, de aanvullende vergoeding van de RVA en de aanvullende vergoeding van de werkgever niet tot gevolg hebben dat de werknemer meer netto ontvangt dan als hij gewerkt zou hebben. 

 

Bijkomende informatie kan u terugvinden in de FAQ van de RVA. 

 

Bovenstaande bespreking is onder voorbehoud van eventuele wijzigingen van de instructies van de RVA en/of wijzigingen van de wetgevende bepalingen terzake. 

We blijven bereikbaar!

Uitzonderlijke tijden vragen om uitzonderlijke maatregelen. Onze medewerkers werken momenteel van thuis uit en daarom hebben we onze manier van werken wat aangepast.

Om iedereen zo snel mogelijk verder te helpen, ontvangen we graag alle vragen via e-mail. Stay safe!

Contacteer ons

Deze website maakt gebruik van cookies om je gebruikservaring te optimaliseren. Door op “Accepteren” te klikken, ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies.