Naar aanleiding van de COVID-19-pandemie en omwille van de stijgende populariteit van het thuiswerken werd door de Europese lidstaten een kaderakkoord uitgewerkt dat een specifieke regeling voorziet voor thuiswerkende grenswerknemers, mits inachtname van bepaalde voorwaarden. Deze kaderovereenkomst is geldig van 01/07/2023 – 30/06/2028.
Op basis van de algemene aanwijsregel geldt dat werknemers die 25% of meer van hun arbeidstijd in hun woonland werken, het woonland bevoegd is voor hun sociale zekerheid.
In afwijking daarvan kan een A1 worden aangevraagd worden om de socialezekerheidswetgeving van de lidstaat van de zetel of vestigingsplaats van de werkgever op de werknemer toe te passen indien:
- de woonstaat van deze werknemer een andere is dan de staat van de zetel of vestigingsplaats van zijn/haar werkgever;
- zijn/haar grensoverschrijdende telewerk in de woonstaat meer dan 25% en minder dan 50 % van de totale arbeidstijd bedraagt;
- de werknemer niet gewoonlijk werkt in een andere Lidstaat dan zijn woonstaat of de Lidstaat waar de werkgever gevestigd is;
- hij/zij samen met de werkgever in onderling overleg een aanvraag indient;
- de twee betrokken Lidstaten het kaderakkoord hebben ondertekend*.
Er kan een aanvraag ingediend worden voor max. 12 kalendermaanden, waarbij er een inschatting gemaakt wordt van het normale en gebruikelijke arbeidspatroon van de werknemer. De aanvraag is jaarlijks verlengbaar.
*Deze specifieke regeling kan enkel toegepast worden wanneer beide landen het Europees kaderakkoord ondertekend hebben, dus zowel de lidstaat waar de werkgever is gevestigd is en waar de werknemer gewoonlijk werkt, als de lidstaat waar de werknemer woont en gedeeltelijk van thuis werkt. België, Nederland, Duitsland en Luxemburg hebben het akkoord reeds ondertekend. Voor Frankrijk is er nog geen duidelijkheid of ze het akkoord zullen tekenen. De lijst met landen die het akkoord ondertekend hebben kan geraadpleegd worden op de website van de FOD sociale zekerheid.
De regeling van de kaderovereenkomst kan echter niet toegepast worden wanneer:
- de werknemer andere activiteiten uitoefent in zijn woonland dan het telewerk. De regeling is bijgevolg niet van toepassing op handelsvertegenwoordigers (vb. klantenbezoek) of werknemers met een mobiele functie of indien de werknemer een zelfstandige activiteit/ nevenactiviteit uitoefent of indien de werknemer werkt op een andere locatie (vb. coworking space).
- de werknemer (structurele) werkzaamheden verricht in een derde land. Op basis van het Moguntia arrest kan het kaderakkoord inzake telewerk niet worden toegepast op werknemers die regelmatige loonarbeid in een derde land verrichten aangezien de prestaties dan in meer dan twee landen worden verricht.
Bron : Bericht FOD Sociale zekerheid i.v.m. Grensoverschrijdend telewerk in de EU, de EER en Zwitserland -Kaderovereenkomst inzake grensoverschrijdend telewerk-; HvJ EU 2025, zaak C-743/23 (Moguntia / GKV-Spitzenverband), ECLI:EU:C:2025:469.
