In België geldt een specifieke regeling voor de Franse grensarbeiders die in België tewerkgesteld worden.
Indien aan specifieke voorwaarden voldaan is, zijn deze werknemers vrijgesteld om in België bedrijfsvoorheffing te betalen over de inkomsten gegeneerd uit prestaties geleverd in België.
In 2008 werd voorzien in een geleidelijke afschaffing van het gunstregime.
Vanaf 1 januari 2034 zal de grensarbeidersregeling worden afgeschaft. De bezoldigingen zullen vanaf dan in België worden belast (werklandprincipe) en de bedrijfsvoorheffing zal dan in België worden ingehouden.
Momenteel is de derde overgangsperiode in voege (2012 tot 2033).
Definitie grensarbeider
De grensarbeider is een natuurlijke persoon die (ongeacht zijn nationaliteit):
- Zijn enig duurzaam tehuis niet in België had op 31 december 2008
- En die op 31 december 2011:
- Zijn enig duurzaam tehuis in de Franse grensstreek had en er daarna ook blijft wonen
- De uitoefening van zijn werkzaamheid in loondienst in de Belgische grensstreek voortzet
- In de uitoefening van deze werkzaamheid niet meer dan 30 dagen per kalenderjaar de Belgische grensstreek verlaat.
De bedoeling van deze definitie is dat er geen “nieuwe” grensarbeiders zouden worden gecreëerd bij het verstrijken van de tweede overgangsperiode.
1) Behoud van het enig duurzaam tehuis in de Franse grensstreek
Ter staving hiervan moeten de werknemers een bewijs hiervan bijbrengen, zoals o.a. een factuur van de nutsvoorzieningen.
2) De voortzetting van de uitoefening van de werkzaamheid in loondienst in de Belgische grensstreek.
De Franse grensarbeider moet zich fysiek in de grensstreek bevinden om zijn werkzaamheid in loondienst ononderbroken uit te voeren.
In principe vormt een afwezigheid in de grensstreek of een onderbreking van de werkzaamheid in loondienst binnen de grensstreek, bijvoorbeeld door werkzaamheden buiten de grensstreek een niet-naleving van de verplichting om de uitoefening van de werkzaamheid in loondienst voort te zetten en leidt ze tot het definitieve verlies van de regeling.
Een aantal afwezigheden of onderbrekingen van de werkzaamheid in loondienst in de Belgische grensstreek worden echter geneutraliseerd zodat deze afwezigheden of onderbrekingen de voortzetting van de uitoefening van de activiteit niet in gevaar brengen.
Het gaat o.a. om de afwezigheden te wijten aan:
- Ziekte
- Ongeval
- Betaald educatief verlof
- Vakantie
- Werkloosheid
- Geval van overmacht buiten de wil van de werkgever en de werknemer
Bij een verandering van werkgever behoudt de Franse grensarbeider het gunststatuut voor zover de bezoldigde werkzaamheid zonder onderbreking verder wordt uitgeoefend in de Belgische grensstreek.
3) Verlaten van de grensstreek
Tot slot mag de werknemer niet meer dan 30 dagen per kalenderjaar grensstreek mogen verlaten.
Een halve dag de grensstreek verlaten wordt volgens de circulaire beschouwd als een volledige dag.
Ook hier gelden een aantal uitzonderingen die geen impact hebben op de berekening van de 30 dagen zijnde :
- Overmacht
- Occasionele verplaatsingen waarbij de grensstreek niet doorkruist wordt
- Werkzaamheden in het kader van vakbondsafvaardiging en overlegorganen
- Personeelsfeest
- Doktersbezoek
- Beroepsopleiding beperkt tot 5 werkdagen
- Transportwerkzaamheid
Deze 30-dagengrens geldt in hoofde van de werknemer dus dit heeft betrekking op tewerkstellingen bij alle werkgevers in het betreffende kalenderjaar.
Indien de Franse grensarbeider verandert van werkgever binnen het kalenderjaar zal een pro rata berekening toegepast moeten worden, waarbij elke begonnen maand voor een volledige maand wordt geteld en het verkregen aantal dagen moet naar boven worden afgerond.
Voorbeeld circulaire:
Een belastingplichtige met zijn enig duurzaam tehuis in de Franse grensstreek is op 15 juni 2010 gestopt met werken in de Belgische grensstreek. Tussen 1 januari en 15 juni heeft hij de grensstreek op 13 dagen verlaten. In dit geval bedraagt de toegestane limiet 15 dagen (30 x 6/12). Hij geniet dus het voordeel van de grensarbeidersregeling voor het gedeelte van dat jaar tijdens hetwelk hij zijn werkzaamheid in de Belgische grensstreek uitgeoefend heeft.
Gevolg van de niet-naleving van één van de voorwaarden
De verplichting om de basisvoorwaarden ononderbroken na te leven heeft tot gevolg dat wanneer één ervan tijdens een bepaald jaar niet wordt nageleefd, het genot van de regeling niet alleen verloren gaat voor het jaar in kwestie, maar voor eens en voor altijd.
Voor het naleven van de derde voorwaarde geldt hierop een uitzondering.
Bij een eerste overschrijding van de 30 dagen waarop de grensstreek mag worden verlaten in het kader van de werkzaamheid in loondienst, zal de Franse grensarbeider het gunstregime enkel verliezen voor het betreffende jaar op voorwaarde dat de andere basisvoorwaarden worden nageleefd. Indien voldaan is aan de voorwaarden kan ze het daaropvolgende jaar opnieuw worden verworven.
Een tweede overschrijding echter van het aantal toegestane dagen tijdens één van de volgende jaren zal wel leiden tot het definitieve verlies van het grensarbeidersstatuut.
Verplichtingen werknemer
De werknemer zal het formulier 276 Front./Grens. in tweevoud moeten invullen, en samen met de nodige bewijsstukken aan de werkgever en de Franse belastingadministratie dienen te bezorgen.
Het formulier moet in principe vóór de betaling van de eerste bezoldiging van het jaar aan de werkgever bezorgd worden.
Op het einde van elk jaar moet de werknemer een verklaring afleggen waarin hij of zij bevestigt de toegestane aantal dagen (voorwaarde 3) voor het verlaten van de grensstreek niet te hebben overschreden. Het betreft deel IV van het betreffende formulier.
Verplichtingen werkgever
De werkgever dient een aantal stukken ter beschikking te houden van de fiscus op de plaats waar de werkzaamheid gewoonlijk door de grensarbeider(s) uitgeoefend wordt:
- Het formulier 276 Front./Grens. met het bewijs van het duurzaam tehuis in de Franse grensstreek.
- Een document met een telling van de dagen waarop de werknemer de grensstreek verlaten heeft en de reden hiervoor.
De werkgever moet het 276F formulier bezorgen aan de bevoegde vakantiekas na het einde van het eerste kwartaal.
Op het einde van het jaar moet de werkgever de grensarbeider het vak IV van het formulier laten invullen.
De werkgever moet een ook lijst bijhouden van de werknemers die de grensarbeidersregeling aanvragen en voor wie die regeling voor de eerste keer bij hem werd toegepast in het betreffende jaar.
Uiterlijk op 31 maart van het volgend kalenderjaar moet de werkgever voormelde formulieren overmaken aan de bevoegde dienst via :
- Online via www.myminfin.be
- post naar het scanningscentrum (Gaston Crommenlaan 6, Bus 738, 9050 Gent/SPF Finances, Centre de scanning, Avenue du Prince de Liège 133, Bâtiment A, 5100 Namur (Jambes).
Bron : Avenant van 12 december 2008 bij het dubbelbelastingsverdrag België en Frankrijk, Circulaire nr. AFZ/2008-0408 (AFZ 17/2009) dd. 17/12/2009.
