Recent werd er een Waals decreet gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad dat voorziet in een meldingsplicht voor m.b.t. discriminerende verzoeken die zij ontvangen. Het betreft een toevoeging aan de verplichtingen in het kader van de erkenning.
Uitzendbureaus, arbeidsbemiddelingsbureaus, outplacementbureaus, dienstenchequebedrijven en lokale arbeidsbemiddelingsbureaus in Wallonië moeten elk discriminerend verzoek weigeren en moeten voortaan zo snel mogelijk discriminerende verzoeken van (kandidaat-)gebruikers melden via volgend formulier.
Een discriminerend verzoek wordt gedefinieerd als een verzoek dat, indien aanvaard, discriminatie zou creëren in de zin van het decreet van 6 november 2008 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie.
Men moet alle relevante gegevens met betrekking tot het discriminerende verzoek verstrekken, waaronder de contactgegevens van de kandidaat-gebruiker of gebruiker, de aard van de vermeende discriminatie en alle andere informatie die het onderzoek kan vergemakkelijken.
In de context van dienstencheques vormen discriminerende verzoeken door de gebruiker een nieuwe reden voor tijdelijke uitsluiting van het systeem van dienstencheques (naast gevallen van fraude, geweld of
of intimidatie waarin de wetgeving al voorziet).
Om de effectiviteit hiervan te garanderen, worden er sancties opgelegd aan een werkgever die heeft nagelaten een discriminerend verzoek te melden, met name:
- een administratieve boete van van tussen de 50 en 500 euro,
- of een alternatieve maatregel (vb. opleiding of gratis dienst onder toezicht)
Het doel van deze maatregel is om werknemers te beschermen en ervoor te zorgen dat discriminerende verzoeken van de gebruiker niet genegeerd of geaccepteerd zullen worden door werkgevers.
werkgevers. Het geeft werkgever ook de mogelijk om aan te tonen dat een niet slagen voor een discriminatietest een geïsoleerde praktijk betreft gelet op de door hen gedane meldingen.
Daarnaast wordt voorzien dat indien men niet slaagt voor een “situatietest”, verondersteld wordt dat de onderneming discriminatie heeft toegepast in zijn werkactiviteiten.
Met het oog op het onderzoeken en vaststellen van inbreuken op de discriminatieregels kunnen inspecteurs situatietests uitvoeren bij de werkgever en de begunstigde door zich voor te doen als klanten, potentiële klanten, werknemers of potentiële werknemers, om na te gaan of er discriminatie op basis van één of meerdere beschermde criteria werd of wordt gepleegd.
De situatietest moet voldoen aan de volgende voorwaarden:
- hij kan niet provocerend zijn en is beperkt tot het creëren van een gelegenheid om een discriminerende praktijk aan de kaak te stellen door, zonder overdrijving, een wervings- of selectieprocedure of een andere werksituatie waarin een dergelijke praktijk kan voorkomen, te reproduceren;
- hij wordt alleen uitgevoerd in de volgende gevallen:
- op basis van de aanwezigheid van objectieve aanwijzingen van discriminatie, of na een gegronde klacht of een melding;
- op basis van een redelijk vermoeden van discriminerende praktijken die op het niveau van een activiteitensector aan het licht zijn gekomen, in het bijzonder door de resultaten van statistische studies;
- op basis van een redelijk vermoeden van discriminerende praktijken die aan het licht zijn gekomen, in het bijzonder naar aanleiding van de resultaten van een vergelijking van de sociale gegevens van bedrijven binnen een activiteitensector met die van de Waalse economie.
In de laatste 2 gevallen kan de situatietest alleen uitgevoerd worden met de uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van de arbeidsauditeur of de officier van justitie.
De situatietest kan o.a. bestaan uit:
- de verzending door inspecteurs van gelijkaardige kandidaturen die enkel verschillen volgens één van de beschermde criteria
- het leggen van contact met een werkgever om na te gaan of hij niet ingaat op een discriminerend verzoek van een klant of potentiële klant.
Deze nieuwe regeling is op 27 september 2024 in werking getreden.
Bron: Decreet van 29 april 2024 tot wijziging van verschillende bepalingen inzake het tewerkstellingsbeleid met het oog op de invoering van situatietests (1), BS 17 september 2024.
