Skip to main content
Sociaal-Juridisch

Verplichte aanduiding vertrouwenspersoon voor werkgevers met 50 of meer werknemers vanaf 01/12/2023

By 29 november 2023No Comments

De wet van 5 november 2023 houdende diverse arbeidsbepalingen voorziet een wijziging aan de verplichting tot het aanduiden van een vertrouwenspersoon in de onderneming.

Vanaf 01/12/2023 zal het verplicht zijn voor werkgevers die 50 of meer werknemers tewerkstellen om een vertrouwenspersoon aan te stellen. Bovendien moet er in deze ondernemingen minstens één vertrouwenspersoon deel uitmaken van het personeel. De vereiste van minstens één interne vertrouwenspersoon garandeert dat de werknemers steeds toegang hebben tot een vertrouwenspersoon die voldoende kennis heeft van de structuur, de werking en de cultuur van de onderneming.

Het Sociaal Strafwetboek wordt ook aangepast om de bestraffing van inbreuken met betrekking tot de vertrouwenspersoon om het aan te passen aan deze nieuwe verplichting.

Voorheen was de aanstelling van een vertrouwenspersoon niet verplicht, tenzij alle werknemersvertegenwoordigers in het Comité voor preventie en bescherming op het werk erom vroegen.

Ter herinnering

De vertrouwenspersoon is:

  • bevoegd voor alle psychosociale risico’s op het werk, maar zijn opdracht beperkt zich tot de informele procedure.
  • gebonden door het beroepsgeheim.
  • heeft geen specifieke ontslagbescherming maar mag geen nadeel ondervinden van zijn activiteiten als vertrouwenspersoon.
  • oefent zijn functie in volledige onafhankelijkheid uit.

Algemeen

Deze wijziging kadert in de uitvoering van het Federaal Actieplan Mentaal Welzijn op het Werk. Dit gelet op het feit dat de vertrouwenspersoon een van de gespecialiseerde sleutelfuncties is in de onderneming waarop de werkgever kan vertrouwen om de preventie van psychosociale risico’s te verbeteren. De vertrouwenspersoon heeft een belangrijke eerstelijnsfunctie in de informele interne procedure, die toelaat dat er zonder formalisme en op vertrouwelijke wijze naar oplossingen kan worden gezocht.

Aanduiding vertrouwenspersoon

Concreet wordt dus voorzien dat de werkgever (met 50 of  meer werknemers) één of meerdere vertrouwenspersonen moet aanduiden na het voorafgaand akkoord van alle leden vertegenwoordigers van de personeelsleden binnen het Comité.  De werkgever moet daarbij streven naar een consensus over de aan te duiden persoon en moet eerst het akkoord verkrijgen van alle ledenvertegenwoordigers van de personeelsleden in het Comité. Indien geen akkoord wordt bereikt, voorziet de wetgeving in de tussenkomst van de inspectie Toezicht Welzijn op het Werk, die zal trachten de partijen te verzoenen. Indien geen verzoening wordt bereikt, brengt de inspectie een advies uit en neemt de werkgever de uiteindelijke beslissing die moet leiden tot de aanduiding van een persoon. Als de werkgever het advies van de inspectie niet volgt, moet hij het Comité de redenen daarvoor meedelen.

Indien er geen Comité is binnen de onderneming dan moet de aanstelling gebeuren na het akkoord te hebben gekregen van de syndicale delegatie of, als er geen is, van de werknemers.

Opgelet: de volgende personen kunnen niet aangeduid worden als vertrouwenspersoon: de werkgever, leidinggevend personeel (de twee hoogste rangen), de preventieadviseur-arbeidsarts, de werknemersvertegenwoordigers in de OR of Comité  (of mensen die zich hiervoor verkiesbaar stellen) en de leden van de vakbondsafvaardiging.

De procedure voor het aanstellen en verwijderen van de vertrouwenspersoon uit de functie is ongewijzigd gebleven, net als de wettelijke onverenigbaarheden voor het uitoefenen van deze functie.

Opgelet: de gegevens van de vertrouwenspersoon moeten opgenomen worden in het arbeidsreglement en ter kennis gebracht worden van de werknemers.

Werkgevers < 50 werknemers

Deze nieuwe verplichting geldt niet voor de werkgever die minder dan 50 werknemers tewerkstelt, tenzij alle leden van de vakbondsafvaardiging, of bij ontstentenis van een vakbondsafvaardiging, alle werknemers hierom verzoeken. Indien de werkgever in een dergelijk geval ervoor kiest op eigen initiatief of op vraag van de vakbondsafvaardiging of de werknemers een vertrouwenspersoon aan te duiden, dan moet minstens één vertrouwenspersoon deel uitmaken van het personeel (= eigen personeelslid, niet via de externe dienst) indien de werkgever 20 of meer werknemers tewerkstelt en een beroep doet op een preventieadviseur psychosociale aspecten van de externe dienst (externe preventieadviseur psychosociale risico’s).

Er is daarbij nog voorzien dat onder bepaalde voorwaarden de preventieadviseur belast met de leiding van de interne dienst de opdracht van vertrouwenspersoon kan vervullen indien er geen vertrouwenspersoon werd aangeduid, behalve bij een werkgever <20 werknemers (aangezien daar de werkgever zelf preventieadviseur kan zijn) of indien de interne preventieadviseur zelf of alle leden van de vakbondsafvaardiging of bij gebreke hiervan indien alle werknemers niet akkoord gaan.

Overzicht 

 Werkgever

met minder dan 20 werknemers

 Werkgever

met 20 werknemers of meer maar minder dan 50 werknemers

Werkgever

met 50 of meer werknemers

Aanduiding vertrouwenspersoon verplichtNee

Tenzij alle leden van de vakbondsafvaardiging of alle werknemers hierom verzoeken

Nee

Tenzij alle leden van de vakbondsafvaardiging of alle werknemers hierom verzoeken

Ja
Interne vertrouwenspersoonNeeJa, minstens 1 indien enkel beroep op externe psychosociale preventieadviseur

Neen, indien naast de externe psychosociale preventieadviseur ook beroep op een interne psychosociale preventieadviseur

Ja, minstens 1

Opleiding?

De vertrouwenspersonen die op basis van de nieuwe regeling worden aangeduid, moeten op het moment van aanduiding nog niet voldoen aan de voorwaarde qua opleiding. De vertrouwenspersoon  moet de opleiding binnen twee jaar na de aanduiding voltooid hebben.

Sancties

Ingeval een werkgever de verplichting tot aanstelling van een vertrouwenspersoon niet naleeft, loopt de werkgever een risico op een sanctie van niveau 2.

 

Bron: Wet van 05/11/2023 houdende diverse arbeidsbepalingen (1), BS 23 november 2023. 

Deze website maakt gebruik van cookies om je gebruikservaring te optimaliseren. Door op “Accepteren” te klikken, ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies.