Het Vlaams opleidingsverlof (VOV) is de tegenhanger van het systeem van betaald educatief verlof in Wallonië en het Brussels Gewest. De bepalingen m.b.t. het loonplafond, de collectieve planning van het verlof en de ontslagbescherming zoals vastgelegd in het kader van educatief verlof zijn eveneens van toepassing op het Vlaams opleidingsverlof.
Daarnaast bevat de regeling van VOV andere regels specifiek voor werknemers in de privésector tewerkgesteld in een Vlaamse vestiging. Zij hebben het recht om afwezig te zijn van het werk met behoud van loon (geplafonneerd) voor het volgen van een arbeidsmarktgerichte of loopbaangerichte opleiding en dit voor maximum 125 uur per jaar*. Het concreet aantal uren VOV is afhankelijk van het tewerkstellingspercentage en het type opleiding/ examen.
*Dit kan verdubbeld worden wanneer er sprake is van het gemeenschappelijk initiatiefrecht (zie infra).
Gelet op de start van het nieuwe schooljaar zijn er opnieuw enkele nieuwigheden:
- Men kan enkel nog verschillende opleidingen of modules bij eenzelfde opleidingsverstrekker combineren.
- Tewerkstellingspercentage van 80% (of minimum 28u) vereist!
- Daling van het terugbetalingsforfait
Voor welke opleidingen?
Het Vlaams opleidingsverlof is enkel van toepassing voor:
- Opleidingen die geregistreerd zijn in de opleidingsdatabank Vlaamse opleidingsincentives (cf. ODB-nummer).
! Opgelet: bepaalde opleidingen geven enkel recht op VOV als ze leiden tot een eerste diploma van dat niveau (cf. beperkende voorwaarde opleidingsniveau).
- Een loopbaangerichte opleiding (loopbaanbegeleiding bij een erkend loopbaancentrum waarbij in het kader van een persoonlijk ontwikkelplan een specifieke opleiding werd aangeraden) (cf. ODB-P00001).
Het loopbaancentrum moet verklaren dat de opleiding noodzakelijk is voor de uitvoering van het persoonlijk ontwikkelplan via een ‘attest loopbaanbegeleiding’. De werknemer bezorgt dit attest aan de bevoegde dienst van het departement Werk en Sociale Economie, samen met het inschrijvingsattest van de opleiding en de werkgever waar men opleidingsverlof neemt.
De dienst Vlaams opleidingsverlof zal dan onderzoeken of de opleiding in aanmerking komt als “loopbaangerichte opleiding”.
- Examens bij de Vlaamse Examencommissie secundair onderwijs (cf. ODB-1001623).
- Trajecten die de Vlaamse Gemeenschap organiseert om eerder verworven competenties te erkennen (ervaringsbewijs/ EVC) (cf. ODB-nummer, EVC in de titel in de opleidingsdatabank).
Om recht te hebben op VOV moet de werknemer voor minstens 32 uren of betreft minstens 3 studiepunten ingeschreven zijn voor opleiding uit de opleidingsdatabank of voor een loopbaangerichte opleiding. Een uitzondering hierop is het volgen van een mentoropleiding.
Binnen een periode van 1 jaar of 365 dagen kan de werknemer ook verschillende modules van minder dan 32 uur combineren om aan dat minimum van 32 uur te komen. Tot 31 augustus 2025 kon de werknemer hiervoor opleidingen bij verschillende opleidingsverstrekkers combineren. Vanaf 1 september 2025 mag de werknemer enkel verschillende opleidingen of modules bij eenzelfde opleidingsverstrekker combineren.
Aantal uren / schooljaar
De Vlaamse overheid heeft een online simulatie tool ter beschikking gesteld op de website waarmee het aantal uren VOV / schooljaar (persoonlijk maximum en maximum per opleiding) berekend kan worden.
Tewerkstellingspercentage (persoonlijk maximum)
Het persoonlijk maximum recht op VOV is afhankelijk van het tewerkstellingspercentage van de werknemer.
Concreet gaat het om het tewerkstellingspercentage in de maand maart voorafgaand aan het schooljaar (~DmfA). Vanaf schooljaar 2025 – 2026 is er een minimum tewerkstellingspercentage van 80% (of minimum 28u) vereist!
Indien de werknemer minder dan 80% werkte in de maand maart van het voorafgaand schooljaar wordt het persoonlijke maximum bepaald door het tewerkstellingspercentage van de maand waarin de startdatum van de eerste opleiding van dat schooljaar valt. Indien de werknemer in die maand minder dan 80% werkt, zal deze dit schooljaar geen recht hebben op VOV.
Voor deeltijdse werknemers (min. 80%) wordt recht op VOV beperkt in verhouding tot hun tewerkstellingspercentage.
Voorbeeld: voltijdse tewerkstelling in maart voorafgaand aan het schooljaar
- Tewerkstellingspercentage in maart 2025: 100%.
- Dat betekent een recht op 125 (100% maal 125) uren opleidingsverlof voor schooljaar 2024-2025.
- Ook als het tewerkstellingspercentage in de loop van het schooljaar zou wijzigen naar bijv. 80%, blijft het recht gedurende het hele schooljaar maximaal 125 uren bedragen.
Voorbeeld: tewerkstellingspercentage van 80% in maart voorafgaand aan het schooljaar
- Tewerkstellingspercentage in maart 2025: 80%.
- Dat betekent een recht op 100 uren opleidingsverlof (0,80 x 125) voor schooljaar 2025-2026.
- Ook als het tewerkstellingspercentage in de loop van het schooljaar zou wijzigen naar bijv. 100%, blijft het recht gedurende het hele schooljaar maximaal 100 uren bedragen.
Voorbeeld: tewerkstelling van minder dan 80% in maart voorafgaand aan het schooljaar –> tewerkstellingspercentage van de maand waarin de eerste opleiding start
- Tewerkstellingspercentage in maart 2025: 40%
- Opleiding start in september 2025.
- Tewerkstellingspercentage in september 2025: 80%.
- Dat betekent een recht op 100 uren opleidingsverlof (0,80 x 125) voor schooljaar 2025-2026.
Type opleiding/ examen
Daarnaast is het concreet aantal uren VOV afhankelijk van het type opleiding/ examen dat de werknemer volgt (beperkt tot het persoonlijk maximum van de werknemer).
| Type | Uren VOV (steeds beperkt tot persoonlijk maximum) |
| Opleiding bij een centrum voor volwassenonderwijs (CVO) (ODB-Y……) ! beperkende voorwaarde ivm opleidingsniveau | · Bij deelname aan de eindbeoordeling (verplicht) heeft de werknemer recht op het aantal uren waarvoor hij/zij ingeschreven was · Geen deelname aan de eindbeoordeling: geen recht op VOV |
| Opleidingen gebaseerd op studiepunten (ODB-X…. voor graduaten, bachelors en masters, ODB-1… voor een postgraduaat) | Deelname aan de eindbeoordeling is verplicht om recht te hebben op VOV 4u VOV/ studiepunt waarvoor de werknemer deelnam aan de eindbeoordeling (examen, stage, eindwerk,….) |
| Syntra-opleiding (ODB-Z…) | · Aanwezigheid in de les is vereist alsook deelname aan de eindbeoordeling: aantal uren dat de werknemers daadwerkelijk in de les aanwezig was · Geen deelname aan de eindbeoordeling: geen recht op VOV Vb. Deelname eindbeoordeling module 60u, 40u aanwezig à 40u |
| Andere opleiding in uren met of zonder eindbeoordeling / blended leren (opleiding bij een vakbond, VDAB of privé opleidingsverstrekker) (ODB-U, ODB-V of ODB-W vakbond of andere opleidingen ODB-0… of ODB-1…) | · Bij een opleiding zonder eindbeoordeling: recht op het aantal uren dat de werknemer aanwezig was in de les · Bij een opleiding met eindbeoordeling: o Bij deelname aan de eindbeoordeling: aantal uren dat de werknemers daadwerkelijk in de les aanwezig was Geen deelname aan de eindbeoordeling: geen recht op VOV |
| Examens bij de examencommissie (registratienummer(open definitie)ODB-1001623) | 8u VOV per examen |
| Examens voor erkenning van verworven competenties (EVC) (apart registratienummer) | 16u VOV per afgelegd traject |
Gemeenschappelijk initiatiefrecht
Het gemeenschappelijk initiatiefrecht houdt in dat het persoonlijk maximum aantal uren Vlaams opleidingsverlof van de werknemer verdubbeld wordt wanneer de werknemer op initiatief van de werkgever een of meerdere opleidingen volgt. Dat betekent dat de werknemer recht heeft op max. 125 uur op initiatief van de werknemer zelf en max. 125 uur op initiatief van de werkgever (= max. 250u).
Opgelet: Het recht zal altijd per individu bekeken moeten worden. Indien de werknemer bijvoorbeeld maar recht heeft op 80 uren Vlaams Opleidingsverlof, dan zal de verdubbeling beperkt zijn tot 160 uren (2x 80 uren).
Om recht te hebben op de verdubbeling van het maximum aantal uren Vlaams Opleidingsverlof moet de werknemer minstens twee verschillende opleidingen volgen (opleidingen met een verschillend ODB-nummer), waarvan:
- minstens 1 opleiding op initiatief van de werkgever en
- minstens 1 opleiding op initiatief van de werknemer
Bij de indiening van de terugbetalingsaanvraag in het WSE-loket, moet de werkgever steeds aanduiden wie het initiatief neemt voor de opleiding: de werknemer of de werkgever.
Voorbeeld:
Een werknemer werkt in maart 2025 80%. Zijn persoonlijke maximum voor schooljaar 2025-2026 bedraagt maximaal 100 uren opleidingsverlof. In het kader van het gemeenschappelijk initiatiefrecht kan dit verdubbeld worden naar maximum 200 uren.
- opleiding op eigen initiatief: erkende opleiding van 60 studiepunten. Hiervoor kan er max. 100u opleidingsverlof opgenomen worden
- opleiding op initiatief van de werkgever: opleiding van 38u. Hiervoor kan er max. 38u opleidingsverlof opgenomen worden.
Opgelet: er is dan nog 62u VOV voor opleidingen op voorstel van de werkgever. Dit potje kan echter niet aangewend worden voor de opleiding op eigen initiatief!
Het betreft een tijdelijke maatregel voor schooljaar 2025-2026 en dit met het oog op een definitieve regeling.
Aanvraag werknemer
De werknemer moet het verlof aanvragen bij de werkgever. De werknemer moet VOV aanvragen binnen 2,5 maanden na de startdatum van de opleiding. Hij moet hiervoor het inschrijvingsattest aan de werkgever overhandigen.
! Bij verandering van werkgever dient de werknemer het VOV opnieuw aan te vragen bij de nieuwe werkgever met het inschrijvingsattest binnen de 2.5 maanden na de dag van indiensttreding.
Als de werknemer het VOV niet tijdig aanvraagt, mag de werkgever de aanvraag weigeren. Als de onderneming werkt met een collectieve planning en de werknemer volgt een schooljaargebonden of academiejaargebonden opleiding, dan mag de werkgever het VOV weigeren als de werknemer het VOV na 31 oktober vraagt.
De opname van de uren VOV wordt in onderling overleg tussen de werkgever en de werknemer vastgesteld. De werknemer kan VOV opnemen vanaf de dag voor de start van de opleiding t.e.m. 2 dagen na de einddatum van de opleiding of na het laatste examen.
Ontslagbescherming
De werknemer die zijn recht op VOV uitoefent, geniet een ontslagbescherming. Hij mag niet worden ontslagen, behalve om een dringende reden of om een reden waarvan de aard en de oorsprong vreemd zijn aan het Vlaams opleidingsverlof. De werkgever die het ontslagverbod overtreedt, moet aan de werknemer een vergoeding betalen van 3 maanden loon, onverminderd de vergoedingen die in geval van verbreking van de arbeidsovereenkomst aan de werknemer verschuldigd zijn.
De beschermingsperiode begint volgens sommige rechtspraak vanaf het ogenblik dat de werkgever het getuigschrift van regelmatige inschrijving ontvangt en volgens andere rechtspraak op het moment waarop de werkgever wordt ingelicht over de wens van de werknemer om gebruik te maken van educatief verlof. De bescherming neemt een einde op de laatste dag van de opleiding.
Nauwgezette aanwezigheid
De werknemer is ertoe gehouden de opleiding nauwgezet te volgen. Concreet betekent dit dat de werknemer niet meer dan 10% van de gegeven lessen ongewettigd afwezig mag zijn als de opleiding aanwezigheden vereist.
Daarnaast is de werknemer verplicht om deel te nemen aan het examen indien dit een onderdeel uitmaakt van de opleiding. Indien de werknemer gewettigd afwezig is op de eindbeoordeling, moet de werknemer deelnemen aan het eerstvolgende examen om de opleiding nauwgezet te volgen.
Het niet nauwgezet volgen van de opleiding zal invloed hebben op het eerstvolgende recht op VOV. Er zal dan 25% afgetrokken worden van het eerstvolgende recht op VOV. Daarnaast kunnen er ook administratieve geldboeten van 50 euro tot 500 euro opgelegd worden.
Aanvraag tot terugbetaling
Ook bij het Vlaams opleidingsverlof zal men als werkgever een aanvraag tot terugbetaling van de lonen en sociale bijdragen die betrekking hebben op de dagen en uren van het Vlaams opleidingsverlof kunnen indienen. Het forfait voor de terugbetaling bedraagt momenteel 14,91 euro/ uur.
Er wordt expliciet in de reglementering opgenomen dat een opleiding volgen met Vlaams Opleidingsverlof steeds een akkoord van de werknemer vereist.
De aanvraag tot terugbetaling moet u als werkgever indienen via het WSE-loket en dit binnen de 3 maanden na aanvang van de opleiding van uw werknemer (m.u.z. loopbaangerichte opleiding waarbij de werknemer zelf het attest zal bezorgen).
De aanvraag kan ingediend worden werknemer per werknemer via het WSE-loket.
De uren VOV moeten in de DmfA per kwartaal geregistreerd worden onder code 5. Dit is dezelfde code als voor het betaald educatief verlof. In de uitzendsector is het uitzendkantoor de werkgever en verantwoordelijk om de VOV uren in de DmfA correct in te geven. Hij maakt hiervoor de nodige afspraken met de gebruiker
Opgelet: Het Vlaams opleidingsverlof kan niet gecumuleerd worden met een aanmoedigingspremie in het kader van opleidingskrediet.
Opgelet: Uitzendkantoren kunnen enkel een terugbetaling ontvangen indien de loonkost voor de uren Vlaams opleidingsverlof niet doorgerekend worden aan de klant-gerbuiker. Als de (opleidings)uren van een uitzendkracht gefactureerd worden aan de klant-gebruiker, dan moet het uitzendkantoor de VOV-subsidie doorstorten aan de gebruiker. Het uitzendkantoor mag een administratieve kost (geen % op de VOV-subsidie) aanrekenen voor het indienen van het VOV-dossier. Het afsprakenkader m.b.t. de administratieve kost moet transparant en op voorhand meegedeeld worden aan de werkgever-gebruiker.
Administratieve vereenvoudigingen
Hierbij gelden de volgende administratieve vereenvoudigingen:
- de attesten van inschrijving en nauwgezetheid zullen rechtstreeks opgevraagd worden bij de opleidingsinstelling en moeten dus niet meer door de werkgever doorgestuurd worden;
- via het digitaal platform Vlaamse opleidingsincentives kunnen de werkgever en de werknemer het recht van de werknemer, de opname van de uren, de attesten van deelname en de eindbeoordeling raadplegen;
- de administratieve procedure voor de opleidingsverstrekkers wordt gedigitaliseerd.
Overzicht
De Vlaamse overheid heeft een overzicht opgesteld met de belangrijkste verplichtingen van de betrokken actoren.
| Werknemer | Controleert of hij voldoet aan de voorwaarden.Kijkt na in de ‘opleidingsdatabank Vlaamse opleidingsincentives’ of de opleiding die hij wil volgen, recht geeft op VOV. |
| Werknemer | Meldt aan de opleidingsverstrekker dat hij gebruik wil maken van Vlaams opleidingsverlof. |
| Opleidingverstrekker | Bezorgt het ‘Attest van inschrijving’ aan de werknemer (cursist) binnen de 8 dagen na inschrijving.Op dit attest (eventueel met bijlagen) staan minstens de volgende gegevens vermeld (MB van 8 juli 2019): Over de werknemer:
Over de opleidingsverstrekker:
Over de opleiding (indien van toepassing):
Over de examens (in geval van examens bij de examencommissie)
|
| Werknemer | Vraagt VOV aan bij zijn werkgever door hem het ‘Attest van inschrijving’ te bezorgen ten laatste op 31 oktober van het lopende schooljaar (opleiding per schooljaar) of binnen 15 dagen na inschrijving voor andere opleidingen of binnen 15 dagen na indienstreding bij verandering van werkgever. |
| Werknemer en werkgever | Berekenen het aantal uren VOV en plannen samen het VOV in. Ze houden rekening met de collectieve planning. |
| Werkgever | Vraagt ten laatste 3 maanden na de start van de opleiding de terugbetaling van VOV aan bij de Vlaamse overheid via het WSE-loket. |
| Werknemer | Volgt de opleiding nauwgezet. Als de opleiding een eindbeoordeling voorziet, is de werknemer verplicht hieraan deel te nemen. |
| Werkgever | Registreert per kwartaal het aantal uren VOV in de multifunctionele aangifte (DmfA, code 5). |
| Opleidingsverstrekker | Laadt de gegevens van de cursist op in het WSE-loket of het daarvoor voorzien alternatief (bv. DHO2 voor Hoger Onderwijs). |
| Vlaamse overheid | Het departement Werk en Sociale Economie behandelt uw dossier:Het recht op VOV wordt vergeleken met de input van de werkgever en de opleidingsverstrekker. Per goedgekeurd uur Vlaams opleidingsverlof ontvangt de werkgever een forfaitair bedrag van 21,30 euro. |
Contactgegevens Departement Werk en Sociale Economie
Departement Werk en Sociale Economie
Vlaams opleidingsverlof
Koning Albert II laan 35 (bus 20), 1030 Schaarbeek, België
E-mail: vlaamsopleidingsverlof@vlaanderen.be; opleidingsdatabank@vlaanderen.be
Tel.: 1700
Bron: Herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen, BS 24 januari 1985; Decreet van 12 oktober 2018 houdende het Vlaams opleidingsverlof en houdende diverse bepalingen betreffende het beleidsdomein Werk en Sociale Economie, BS 13 november 2018; Besluit van de Vlaamse regering van 21 december 2018 tot uitvoering van afdeling 6 – toekenning van betaald educatief verlof in het kader van voortdurende vorming van de werknemers – van hoofdstuk IV van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen en tot wijziging van artikel 4 van het besluit van de Vlaamse Regering van 17 mei 2013 betreffende de loopbaanbegeleiding, BS 4 maart 2019; MB van 13 februari 2019 tot specificatie van competenties en vaststelling van een beoordelingssysteem, vermeld in artikel 2, §1, van het besluit van de Vlaamse Regering van 21 december 2018 tot uitvoering van afdeling 6 – toekenning van betaald educatief verlof in het kader van voortdurende vorming van de werknemers – van hoofdstuk IV van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen en tot wijziging van artikel 4 van het besluit van de Vlaamse Regering van 17 mei 2013 betreffende de loopbaanbegeleiding, BS 4 maart 2019; www.vlaanderen.be/vlaams-opleidingsverlof-vov .
