Vlaanderen heeft een aantal structurele wijzigingen doorgevoerd aan het Vlaams opleidingsverlof, die in werking zullen treden op 1 september 2026.
Voor de algemene regels met betrekking tot het Vlaams opleidingsverlof verwijzen we je graag naar ons eerder artikel “Vlaams opleidingsverlof“.
Hieronder een overzicht van de wijzigingen:
Structurele toepassing van het gemeenschappelijk initiatiefrecht
Er wordt uitvoering gegeven aan de structurele verankering van het gemeenschappelijk initiatiefrecht, zo moeten nog een aantal regels vastgelegd worden onder meer aantal uren, de start- en einddatum van die periode en de modaliteiten van toekenning.
Het maximum aantal uren bedraagt maximaal 250 per jaar als de werknemer ook een opleiding op voorstel van de werkgever volgt.
Aan de werknemer wordt een aantal uren recht op Vlaams opleidingsverlof toegekend naar rato van de contractuele tewerkstellingsbreuk, zoals opgenomen in de DmfA van de maand maart die voorafgaat aan het opleidingsjaar, op voorwaarde dat die minstens 50% van een voltijdse tewerkstelling bedraagt.
Heeft de werknemer geen contractuele tewerkstellingsbreuk van minstens 50% in maart, dan wordt gekeken voor het VOV-recht naar rato van de contractuele tewerkstellingsbreuk, zoals opgenomen in de DmfA van de maand waarin de eerste opleiding start, op voorwaarde dat die minstens 50 % van een voltijdse tewerkstelling bedraagt.
Wijziging toepassingsgebied
Overeenkomstig de conceptnota “Vlaanderen leert” zullen de voorwaarden om opgenomen te worden in de opleidingsdatabank Vlaamse opleidingsincentives herbekeken worden. Om in aanmerking te komen voor het Vlaams opleidingsverlof moet de opleiding ook voorkomen in deze databank.
Er wordt de nadruk gelegd op de knelpuntberoepen. Wettelijk verplichte opleidingen worden uitgesloten.
De huidige criteria van de opleidingsdatabank worden vervangen. Een opleiding zal moeten deel uitmaken van minstens één van de volgende categorieën:
- Opleidingen gericht op basiscompetenties (geletterdheid, rekenvaardigheid, digitale basisvaardigheden, mediawijsheid en Nederlands voor anderstaligen).
- Opleidingen die leiden tot een eerste diploma secundair onderwijs.
- Taalopleidingen Nederlands, Frans, Duits of Engels t.e.m. niveau B1.
- Opleidingen die toegang geven tot een knelpuntberoep opgenomen in de VDAB knelpuntberoepenlijst.
- Opleidingen die gericht zijn op de aanpak van de klimaat- en energietransitie en de digitale transitie.
- STEM-opleidingen.
- Opleidingen die inspelen op een toekomstig competentietekort aangetoond door een competentieprognose.
- Mentoropleidingen i.h.k.v. duaal leren.
- Opleidingen met betrekking tot het sociaal overleg, arbeids- en sociaalrecht zodat men met kennis van zaken kan deelnemen aan sociaal overleg op ondernemingsniveau
- Alle opleidingen die leiden tot het eerste diploma secundair onderwijs. De andere diploma’s zijn enkel mogelijk indien de opleiding behoort tot een toegelaten categorie of als het een
loopbaangerichte opleiding is.
Het criterium “algemene arbeidsmarktcompetenties” verdwijnt dus, hetgeen een grote impact zal hebben op de bestaande opleidingen.
Enkel indien deze opleiding die onder voormeld criterium vallen, kunnen aansluiten bij een ander criterium zoals opgenomen in de lijst hierboven, kunnen ze nog gebruikt worden in het kader van het Vlaams opleidingsverlof.
Indien de opleiding bij de start van de opleiding in de Opleidingsdatabank opgenomen is, kan een werknemer deze volgen met VOV. Het VOV-recht wordt toegekend voor de volledige duur van de
opleiding. Een werknemer die reeds gestart is met een meerjarige opleiding kan deze dus afmaken met VOV, ook al verdwijnt de opleiding uit de Opleidingsdatabank na de hervorming.
Uitdrukkelijk uitgesloten van VOV zijn de opleidingen die:
- noodzakelijk zijn voor de werknemer om het werk uit te voeren waarvoor hij in dienst genomen wordt en die daarenboven ten laste zijn van de werkgever bij of krachtens een wettelijke bepaling of een CAO.
- voortvloeien uit een louter interne organisatorische of technologische wijziging bij de werkgever, en die uitsluitend dienen om werknemers aan te passen aan systemen, tools of werkwijzen in de huidige functie. De opleidingen met betrekking tot sociaal overleg vallen hier niet onder.
Uitzondering in het geval de werknemer bij aanwerving nog niet over de noodzakelijke competenties beschikt, er kan dan een opleiding onder het VOV-recht gevolgd worden op voorwaarde dat de opleiding voldoet aan de volledige VOV-regelgeving.
De volgende activiteiten geven geen recht op Vlaams opleidingsverlof:
- onthaaltrajecten;
- begeleiding van een startende collega door een meter of peter;
- een online aanbod van opleidingsvideo’s;
- lunch-and-learnsessies;
- bedrijfstheater;
- lerende netwerken;
- intervisie
Verhoging werkgeversforfait
In het kader van besparingsmaatregelen werd het werkgeversforfait voor schooljaar 2025-2026 met 30% verminderd van 21,30 euro tot 14,91 euro.
De Vlaamse regering geeft aan dit opnieuw te verhogen naar een bedrag van 24,50 euro.
De terugbetaling wordt toegekend voor het aantal uren waarop de werknemer recht heeft, nl. de uren waarop de werknemer aanwezig was in de opleiding/eindbeoordeling. De voorwaarde van het nauwgezet volgen wordt geschrapt voor de betaling aan de werkgever.
Er wordt onderzocht of vermeld forfait voldoende is, of een onder- of overcompensatie is. Een wijziging van het bedrag in de toekomst is dus niet uit te sluiten.
Concretisering bedrijfsinterne opleidingen
Sinds 1 september 2025 is een extra beperkende voorwaarde ingeschreven voor bedrijfsinterne opleidingen. Het gaat om de vereiste van een gunstig preadvies van de Vlaamse overheid dat bevestigt dat de opleiding arbeidsmarktgericht is.
De werkgever die zijn werknemers een bedrijfsinterne opleiding wil laten volgen met Vlaams Opleidingsverlof moet een preadvies aanvragen bij de departement WEWIS. Indien het departement
WEWIS vermoedens heeft dat een opleiding bedrijfsintern is, maar geen preadvies werd toegevoegd bij de terugbetalingsaanvraag, dan kan het departement alsnog bijkomende informatie opvragen om een preadvies op te maken. De werkgever kan ook op het moment van de terugbetalingsaanvraag het preadvies aanvragen.
Een opleiding is bedrijfsintern indien :
- de opleiding alleen opengesteld is voor werknemers met een bepaald functieprofiel binnen dezelfde onderneming of organisatie;
- de opleiding uitsluitend gericht is op de huidige functie van de werknemer binnen de onderneming of de organisatie en niet op een functie die onder invloed van een grondig wijzigende omgeving sterk aan het veranderen is;
- de opleiding wordt gegeven door een instructeur, opleider of een begeleider die als werknemer of gelijkgestelde onder het werkgeversgezag staat van dezelfde werkgever als de
werknemer die de opleiding volgt, of van de gebruiker, als de werknemer die de opleiding volgt, een uitzendkracht is.
Voor de definitie van Werkplekleren wordt in het ontwerp besluit uitdrukkelijk verwezen naar de definitie van werkplekleren in artikel 1 van het besluit van 21 december 2018 en de richtlijnen voor opleidingsverstrekker, zijnde :
- het werkplekleren moet bestaan uit een deel theorie en een deel leren op de werkvloer, waarbij het deel leren op de werkvloer maximum 80 procent mag bedragen;
- de werknemer moet de toegewezen taken zelfstandig uitvoeren, met ondersteuning van een collega die beschikbaar is voor raadpleging of ondersteuning;
- er moet een een werkplekbegeleider aangesteld worden die op afgesproken tijdstippen begeleiding en advies geeft en de werknemer opvolgt via een schriftelijk verslag;
- de werkgever moet een verplicht opleidingsplan voorzien met regelmatige opvolging van de uitvoering;
- als het werkplekleren plaatsvindt bij een andere werkgever, dan mag de betrokken werkgever geen vergoeding voor de werknemer voor de gepresteerde arbeid vragen.
Werkplekleren betreft het aanleren en toepassen van beroepsspecifieke competenties in een reële arbeidsomgeving.
Verstrenging van het sanctiebeleid
Op drie vlakken, m.n. t.a.v. werkgevers, werknemers en opleidingsverstrekkers, wordt een verstrenging van de handhavingsregels en sancties voorzien.
De Vlaamse regering geeft aan in zijn argumentatie dat het gaat om ‘administratieve maatregelen’ die volgens haar geen strafsancties zijn in de strikte zin van het woord, hetgeen echter voor de nodige bedenkingen zorgt bij de Raad van State en de SERV.
Hieronder gaan we enkel in op de sancties die gelden voor de werkgever en werknemer.
T.a.v. werkgevers
Indien de werkgever de wetgeving op het Vlaams opleidingsverlof niet naleeft, kan hij gedurende een periode van maximaal vierentwintig maanden worden uitgesloten van het voordeel van de terugbetalingen.
Wanneer er sprake is van herhaling binnen een periode van 5 jaar, kan de periode van uitsluiting verdubbeld worden.
Er kan ook een tijdelijke schorsing opgelegd worden van de terugbetalingen wanneer er tekortkomingen op de wetgeving op het Vlaams opleidingsverlof door een sociaalrechtelijke
inspecteur vastgesteld worden. Het betreft hier een beheersmaatregel, er is geen termijn aan gekoppeld.
T.a.v. werknemers
Een werknemer kan eenzelfde opleiding of opleidingsjaar slechts één keer volgen met toepassing van het Vlaams opleidingsverlof, tenzij het certificaat niet werd behaald door overmacht. De Vlaamse Regering dient de gevallen van overmacht te specifiëren en een procedure te bepalen.
Varia
Werknemers die alleen in het weekend tewerkgesteld zijn, kunnen enkel Vlaams opleidingsverlof opnemen voor de uren die samenvallen met het weekendrooster.
Voor opleidingen die regelmatige aanwezigheid vereisen heeft de werknemer het recht om afwezig te zijn op het werk gedurende het aantal uren dat hij/zij aanwezig was in de opleiding. Dit is de
basisregel voor de meeste opleidingen. Dit is voornamelijk een verandering voor de opleidingen uit het volwassenenonderwijs, EVC (Erkennen van verworven competenties) en de examencommissie.
Voor EVC verandert er in de praktijk niets, de werknemer moet aanwezig zijn op het EVC-assessment en krijgt 16 uur VOV.
Voor examencommissie secundair onderwijs en basisonderwijs worden de uren VOV verdubbeld naar 16 uur.
De tweede soort zijn opleidingen die geen regelmatige aanwezigheid vereisen. Voor deze opleidingen verandert er niets in vergelijking met de huidige werkwijze.
Naast opleidingen die regelmatige aanwezigheid vereisen en opleidingen die geen regelmatige aanwezigheid vereisen, bestaat er een aparte regeling voor opleidingen blended leren. Aan de regeling
voor blended leren verandert niets.
Inwerkingtreding
De wijzigingen treden in werkin op 1 september 2026, behoudens de nieuwe inhoudelijke beperking van de arbeidsmarktgerichte opleidingen. Die wijziging treedt in werking op 1 juli 2026.
Bron : Vl. Decreet van 8 mei 2026 tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek en de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen, BS 29 mei 2026; “Conceptnota: “Vlaanderen Leert! Krachtlijnen voor een arbeidsmarktgericht opleidingsoffensief””, www.vlaanderen.be/vlaamse-regering/beslissingen-van-de-vlaamse-regering/conceptnota-vlaanderen-leert-krachtlijnen-voor-een-arbeidsmarktgericht-opleidingsoffensief; Vl. Besluit van 19 juni 2026 tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 21 december 2018 tot uitvoering van afdeling 6 – toekenning van betaald educatief verlof in het kader van voortdurende vorming van de werknemers – van hoofdstuk IV van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen en tot wijziging van artikel 4 van het besluit van de Vlaamse Regering van 17 mei 2013 betreffende de loopbaanbegeleiding, wat betreft de hervorming van het Vlaams opleidingsverlof, BS 30 juni 2026; “www.vlaanderen.be/vlaamse-regering/beslissingen-van-de-vlaamse-regering/hervorming-vlaams-opleidingsverlof-wijzigingsbesluit”
