Skip to main content
Sociaal-Juridisch

Uitbreiding van de aanwezigheidsregistratie in de schoonmaaksector – update

By 31 juli 2023No Comments

Op dit moment vallen ‘schoonmaak- en onderhoudswerken’ reeds onder de toepassing de aanwezigheidsregistratie  ingevolge art. 30bis van de wet van 27/06/1969 voor alle bouwplaatsen waar aangifteplichtige werken worden verricht.

Beperkte aanwezigheidsregistratie

Bij werken in onroerende staat is de aanwezigheidsregistratie verplicht voor plaatsen waar werken worden uitgevoerd waarvan het totale bedrag exclusief btw gelijk is aan of hoger is dan een specifiek drempelbedrag dat afhangt van de datum van het begin van de werken:

De werken zijn gestart…Drempelbedrag
In de periode van 01/04/2014 tot en met 29/02/2016800.000 euro
Na 29/02/2016500.000 euro

De aanwezigheid moet geregistreerd worden zodra dit bedrag bereikt is, ofwel bij aanvang van de werken ofwel tijdens de werken.

Sociale partners schoonmaaksector

De sociale partners in de schoonmaaksector hebben de wens uitgesproken dat een mechanisme van verplichte registratie wordt ingevoerd, niet alleen voor aankomst op de arbeidsplaats maar ook voor vertrek, en dat deze registratieplicht wordt uitgebreid tot alle werken, ongeacht hun waarde, en tot alle natuurlijke personen die aanwezig zijn op een arbeidsplaats waar onderhouds- en/of reinigingsactiviteiten worden verricht, ongeacht hun status (werknemers, zelfstandigen, gedetacheerde, aannemers, onderaannemers, enz.).

Dit standpunt werd verwoord in het Plan voor eerlijke concurrentie Schoonmaak van 29 november 2016 tussen de sociale partners en de verschillende federale sociale inspectiediensten.

Uitbreiding

De programmawet van 26/12/2022 voorziet een uitbreiding van de aanwezigheidsregistratie voor onderhouds- en/of reinigingsactiviteiten van onroerende goederen, ongeacht de waarde.

Er wordt daarbij voorzien dat op elke arbeidsplaats waar onderhouds- en/of reinigingsactiviteiten van onroerende goederen worden verricht, de aanwezigheid én de rustpauzes van elke natuurlijke persoon geregistreerd moeten worden ( vb. de personen verbonden door een leerovereenkomst, de stagiairs, de leerlingen en studenten, zelfstandigen en hun helpers,….) door middel van een: 

  • registratiesysteem (gegevensbank, een registratieapparaat en een registratiemiddel);
  • of door een andere automatische registratiewijze (de waarborgen waaraan deze registratiewijze moet beantwoorden om gelijkgesteld te worden met het registratiesysteem worden vastgesteld bij KB).

Volgende gegevens moeten daarbij worden geregistreerd:

  •  de identificatiegegevens van de natuurlijke persoon;
  • het adres of de geografische omschrijving van de arbeidsplaats;
  • de hoedanigheid waarin een natuurlijke persoon zich bevindt op de arbeidsplaats (werknemer, een zelfstandige, een gedetacheerde werknemer, een gedetacheerde zelfstandige, een aannemer of een onderaannemer);
  • de identificatiegegevens van de werkgever, wanneer de natuurlijke persoon een werknemer is;
  • wanneer de natuurlijke persoon een zelfstandige is, de identificatiegegevens van de natuurlijke persoon of rechtspersoon in wiens opdracht een werk wordt verricht;
  • het tijdstip van de registratie van aankomst op de arbeidsplaats en dat van vertrek van de arbeidsplaats evenals rustpauzes.

De uitgebreide aanwezigheidsregistratie heeft tot doel de veiligheid van de natuurlijke personen te verbeteren, zwartwerk en sociale fraude te bestrijden en de administratieve lasten voor aannemers en onderaannemers in verband met de bekendmaking van de arbeidsuren te verlichten.

Uitgesloten

De volgende situaties vallen niet onder de uitgebreide regeling:

  • de publieke en particuliere sectoren die hun lokalen door hun eigen schoonmaakpersoneel laten onderhouden aangezien er in deze situatie geen opdrachtgever bij betrokken is;
  • een sportvereniging (vzw) die een verenigingswerker in dienst heeft om haar lokalen schoon te maken aangezien er in een dergelijke situatie geen opdrachtgever is;
  • de dienstencheque-bedrijven aangezien hun opdrachtgever een natuurlijke persoon is die de reinigingsactiviteiten uitsluitend voor privédoeleinden laat uitvoeren.

Verplichtingen aannemers

De aannemer stelt het registratiesysteem ter beschikking van de onderaannemers op wie hij een beroep doet, tenzij er onderling werd overeengekomen dat de aannemer en zijn eventuele onderaannemers een andere gelijkwaardige automatische registratiewijze toepassen.

Elke aannemer op wie een onderneming of een overheidsdienst een beroep doet voor onderhouds- en/of reinigingsactiviteiten is ertoe gehouden het registratiesysteem te gebruiken. Dit geldt ook voor de aannemer die zelf persoonlijk onderhouds- en/of reinigingsactiviteiten verricht.

Elke onderaannemer op wie een aannemer een beroep doet is ertoe gehouden het hem door de aannemer ter beschikking gestelde registratiesysteem te gebruiken en het ter beschikking te stellen van de onderaannemers waarop hij een beroep doet, of de andere gelijkwaardige registratiewijze toe te passen.

Elke onderaannemer op wie een onderaannemer, of op wie elke volgende onderaannemer een beroep doet is ertoe gehouden het hem door de onderaannemer waarmee hij een overeenkomst heeft gesloten ter beschikking gestelde registratiesysteem te gebruiken en het ter beschikking te stellen van de onderaannemers waarop hij een beroep doet, of de andere gelijkwaardige registratiewijze, toe te passen.

De hierboven vermelde personen zijn verantwoordelijk voor de levering, de plaatsing en de goede werking van het registratieapparaat op de arbeidsplaats.

Elke aannemer en elke onderaannemer zorgt ervoor dat hierboven bedoelde gegevens die betrekking hebben op zijn onderneming, daadwerkelijk en correct worden geregistreerd en doorgestuurd naar de gegevensbank.

Elke aannemer en elke onderaannemer die een beroep doet op een onderaannemer, neemt maatregelen opdat zijn medecontractant alle gegevens daadwerkelijk en correct registreert en doorstuurt naar de gegevensbank.

Elke aannemer en elke onderaannemer zorgt er voor dat elke natuurlijke persoon die in zijn opdracht activiteiten verricht, het begin en het einde van zijn activiteiten op de arbeidsplaats evenals de rustpauzes registreert op het ogenblik dat deze activiteiten beginnen en dat ze eindigen.

De werkgever is verantwoordelijk voor de aflevering van het registratiemiddel aan zijn werknemers, dat compatibel is met het op de arbeidsplaats gebruikte registratieapparaat.

De aannemer of de onderaannemer die een beroep doet op een zelfstandige, moet zich ervan vergewissen dat deze zelfstandige in het bezit is van een registratiemiddel dat compatibel is met het registratieapparaat op de arbeidsplaats. Zo niet dient de aannemer of de onderaannemer er hem een te bezorgen of contractueel te bepalen dat hij de registratie van de zelfstandige zal uitvoeren via een andere gelijkwaardige registratiewijze.

De aannemer die zelf in persoon onderhouds- en/of reinigingsactiviteiten verricht draagt de verantwoordelijkheid voor het registratiemiddel dat compatibel is met het op de arbeidsplaats gebruikte registratieapparaat.

Verplichtingen natuurlijke personen

Eke natuurlijke persoon die zich aanbiedt op een arbeidsplaats, is ertoe gehouden het begin en het einde van zijn activiteiten op de arbeidsplaats evenals zijn rustpauzes te registreren op het ogenblik dat deze activiteiten beginnen en dat ze eindigen.

Uitzendarbeid

In de reglementering is expliciet voorzien dat in het kader van uitzendarbeid de verplichtingen inzake aanwezighiesdsregistratie die berusten bij de werkgever ten laste zijn van de klant-gebruiker.

Verplichtingen deeltijdse arbeid

Zodra het aanwezigheidsregistratiesysteem wordt gebruikt, zal de onderneming ontheven worden van een aantal verplichtingen inzake de bekendmaking van de werkroosters van deeltijdse werknemers.

  • Het zal niet langer noodzakelijk zijn een exemplaar van de arbeidsovereenkomst van de deeltijdse werknemer of een uittreksel van die arbeidsovereenkomst met de werkroosters te bewaren op de plaats waar het arbeidsreglement kan geraadpleegd worden, mits in geval van een controle deze overeenkomst of een uittreksel daarvan onverwijld in elektronische vorm kan worden voorgelegd aan de sociale inspecteurs.
  • Het zal niet langer noodzakelijk zijn dat het schriftelijke bericht met de individuele werkroosters zich bevindt op de waar het arbeidsreglement kan worden geraadpleegd. Dit bericht zal niet langer hoeven te worden bewaard gedurende een jaar vanaf de dag waarop het werkrooster ophoudt van kracht te zijn.
  • Het aanwezigheidsregistratiesysteem kan ook het afwijkingsregister vervangen indien de vereiste gegevens in de door de RSZ beheerde databank worden geregistreerd.

Sanctie

Het niet-naleven van de verplichtingen in het kader van de aanwezigheidsregistratie worden bestraft let een sanctie van niveau 1 of 3 naargelang het geval (vermenigvuldiging met aantal betrokken werknemers).

Ontwerp van KB 

De ministerraad heeft op 20/07/2023 een ontwerp van koninklijk besluit goedgekeurd dat diverse artikelen van de programmawet van 26 december 2022 uitvoert in het kader van de invoering van een elektronisch systeem voor de registratie van het binnenkomen en verlaten van de werkplaats van alle natuurlijke personen die schoonmaak- en/of onderhoudswerkzaamheden uitvoeren of laten uitvoeren op onroerend goed.

Het ontwerp van koninklijk besluit voorziet:

  • de gelijkwaardige minimale waarborgen waaraan een andere automatische registratiewijze dan het elektronisch registratiesysteem moet voldoen
  • de eigenschappen van het registratiesysteem alsook de verschillende registratiemiddelen en hun technische specificaties die zijn toegestaan met het oog op registratie
  • de regels betreffende het bijhouden van het systeem en de nadere regels voor het verzenden van de gegevens, in het bijzonder het tijdstip van verzending
  • de informatie over de te registreren gegevens die het registratiesysteem moet bevatten en welke gegevens niet moeten worden geregistreerd indien zij reeds elektronisch beschikbaar zijn voor de autoriteit en in het kader van de programmawet kunnen worden gebruikt
  • de verplichting voor de RSZ om een beveiligde elektronische applicatie op de portaalsite van de sociale zekerheid ter beschikking te stellen van de personen voor wie de inschrijvingsplicht geldt
  • de verplichting om informatie te verstrekken over de soorten compatibele registratiemiddelen en wat wordt verstaan onder compatibiliteit met het registratieapparaat

Het ontwerp van KB is ter advies voorgelegd aan de Nationale Arbeidsraad, de Gegevensbeschermingsautoriteit en de Raad van State.

Inwerkingtreding

De datum van inwerkingtreding moet nog vastgelegd worden via KB (uiterlijk 01/01/2024).

Het is de bedoeling om de registratie pas effectief verplicht te maken als beide registratiemogelijkheden operationeel zijn.

 

Bron: Programmawet van 26 december 2022, BS 30 december 2022; Ontwerp van koninklijk besluit tot uitvoering van de artikelen 24, §1, 25, §3, 31 en 37, lid 5 van de programmawet van 26 december 2022.

Deze website maakt gebruik van cookies om je gebruikservaring te optimaliseren. Door op “Accepteren” te klikken, ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies.