Tweejaarlijks onderhandelen de sociale partners (Groep van 10) over een interprofessioneel akkoord (IPA) waarin een aantal zaken geregeld die de kapstok vormen voor verdere onderhandelingen op sectorniveau en op ondernemingsniveau.
Een van de onderdelen van het IPA is de koopkracht met name de loonnorm. De loonnorm (de maximale marge voor de loonkostenontwikkeling) wordt om de twee jaar vastgelegd en bepaalt hoeveel de loonkosten maximaal mogen stijgen. Het doel van de loonnorm is om ervoor te zorgen dat de Belgische loonkosten niet sneller stijgen dan die van onze buurlanden zodat onze economie competitief blijft.
Voorafgaand wordt er door de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) een verslag opgemaakt over de maximale loonmarge. Voor 2025 – 2026 heeft de CRB een verslag uitgebracht waarbij de maximale loonnorm werd vastgelegd op 0%.
Indien de sociale partners niet tot een akkoord komen, legt de regering dit zelf via een KB vast. In 2023 – 2024 was dit bijvoorbeeld het geval. Toen werd de 0% loonnorm via KB gepubliceerd maar werd er wel voorzien in een ‘koopkrachtpremie’ (in de vorm van consumptiecheques).
Ondertussen werd het koninklijk besluit dat de maximale loonnorm van 0% voor 2025 – 2026 vastlegt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad, aangezien de sociale partners niet tot een akkoord konden komen.
Uitzonderingen:
De Loonnormwet voorziet dat de indexeringen en de baremieke verhogingen wel nog steeds worden gegarandeerd.
Artikel 10 van de Loonnormwet geeft een opsomming van wat niet meegerekend wordt voor de berekening van de loonnorm:
- de winstdeelnemingen;
- de verhogingen van de loonmassa ten gevolge van een toename van het aantal personeelsleden in voltijdse equivalenten;
- de uitkeringen in speciën of in aandelen, of deelbewijzen die aan de werknemers, overeenkomstig de toepassing van de wet van 22 mei 2001 betreffende de werknemersparticipatie in het kapitaal en in de winst van de vennootschappen, worden toegekend;
- de bijdragen gestort in het kader van de pensioenstelsels die voldoen aan de voorwaarden bedoeld in de wet van 28 april 2003 betreffende de aanvullende pensioenen en het belastingstelsel van die pensioenen en van sommige aanvullende voordelen inzake sociale zekerheid;
- de eenmalige innovatiepremies bedoeld in de wet van 3 juli 2005 houdende diverse bepalingen betreffende het sociaal overleg;
- de consumptiecheque bedoeld in artikel 19quinquies van het koninklijk besluit van 28 november 1969 tot uitvoering van de wet van 27 juni 1969 tot herziening van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders.
Daarnaast heeft de FOD WASO meermaals bevestigd dat collectieve bonusplannen in het kader van de CAO nr. 90 niet aangerekend worden op de loonmarge.
Verhoging van de maaltijdcheques in 2026?
In het Regeerakkoord 2025 – 2029 werd het volgende opgenomen: “Om de koopkracht te verbeteren, geven we aan de sociale partners zo snel mogelijk de opdracht om de wettelijk toegestane maximale tussenkomst voor de maaltijdcheques te verhogen met twee maal 2 euro de komende legislatuur. De aftrekbaarheid van de werkgeverskost zal overeenkomstig worden verhoogd. Tevens zal de bestedingsmogelijkheid van de maaltijdcheque worden uitgebreid.”
De ministerraad heeft een principeakkoord bereikt hebben voor de verhoging met 2 euro van de maximale werkgeverstussenkomst in de maaltijdcheques vanaf 01/01/2026 (alsook een verhoging van de fiscale aftrek).
Er zou in dat kader een extra uitzondering toegevoegd moeten worden in de wet dat voormelde verhoging buiten beschouwing wordt gelaten voor de loonnorm.
Er werd een wetsontwerp ingediend voor een tijdelijke uitzondering op de loonnormwet. Dit om te voorkomen dat de verhoging van de tussenkomst van de werkgever in het bedrag van de maaltijdcheque in 2026 tot maximaal twee euro in strijd zou zijn met de loonnorm van 0 %. In het wetsontwerp wordt voorzien in een toevoeging van een negende uitzonderingsgrond aan artikel 10 van de wet van 26 juli 1996 tot bevordering
van de werkgelegenheid en tot preventieve vrijwaring van het concurrentievermogen (de zgn. “Loonnormwet”). Zo zal deze verhoging niet worden meegerekend bij de berekening van de evolutie van de loonkosten.
De maatregel is strikt in de tijd beperkt, namelijk tot verhogingen die worden toegekend tussen 1 januari 2026 en 31 december 2026 inbegrepen. Deze beperking waarborgt het uitzonderlijke en gerichte karakter van de bepaling, terwijl ondernemingen en sociale partners binnen dit kader zelf kunnen oordelen over de opportuniteit van de toepassing van deze mogelijkheid. Vanaf 2027 komt deze uitzondering te vervallen.
Op 13/11/2025 werd dit wetsontwerp aangenomen in de Kamer.
Sancties?
Een werkgever die de loonnorm niet respecteert kan een boete opgelegd krijgen van 250 tot 5.000 euro (vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers, met een max van 100 werknemers).
Bron: Koninklijk besluit van 12/09/2025 tot uitvoering van artikel 7, § 1, van de wet van 26 juli 1996 tot bevordering van de werkgelegenheid en tot preventieve vrijwaring van het concurrentievermogen (1), BS 12 september 2025; Wetsontwerp van 14/10/2025 tot wijziging van artikel 10 van de wet van 26 juli 1996 tot bevordering van de werkgelegenheid en tot preventieve vrijwaring van het concurrentievermogen, Parl. St. Kamer 2025 – 2026, 1096/001.
