Vanaf 01/01/2024 wordt er een nieuwe vorm van werkplekleren geïntroduceerd om ongediplomeerde niet-werkende jongeren een beroepskwalificatie te laten halen. Het betreft een tijdelijke maatregel die afloopt op 30 april 2027.
De leerjobs, een experiment van VDAB in samenwerking met de Syntra en de sectoren, vormen een nieuwe kwalificerende leerweg voor jonge ongekwalificeerde werkzoekenden die niet meer leerplichtig zijn.
Na de leerjob kan de leerjobber een beroepskwalificatie verwerven door het afleggen van een ‘EVC-assessment’ (= Erkenning van Verworven Competenties), dit is een examen.
Voorwaarden leerjobber
Om een overeenkomst van beroepsopleiding en een leerjobovereenkomst te kunnen sluiten, moet de leerjobber voldoen aan de volgende voorwaarden:
- hij heeft voldaan aan de leerplicht;
- hij is ingeschreven bij de VDAB als niet-werkende werkzoekende;
- hij is minstens twee jaar uitgeschreven uit het secundair onderwijs, of hij is bij de start van de leerjobs minstens 21 jaar oud;
- hij is bij de start van de leerjob nog geen dertig jaar oud;
- hij is niet in het bezit van volgende studiebewijzen:
- een diploma secundair onderwijs (technisch, kunst of beroeps), een studiegetuigschrift van het tweede jaar van de derde graad in het beroepssecundair onderwijs, of een onderwijskwalificatie niveau 3 die behaald is in een studierichting met dubbele finaliteit of arbeidsmarktfinaliteit,
- een diploma van het hoger onderwijs,
- een bewijs van beroepskwalificatie die het voorwerp uitmaakt van de leerjobovereenkomst,
- een bewijs van beroepskwalificatie van niveau 4;
- hij voldoet aan de toelatingsvoorwaarden van de betrokken EVC-standaard.
Voorwaarden onderneming
Om een leerjobovereenkomst te kunnen sluiten, voldoet de onderneming aan de volgende voorwaarden:
- ze wijst binnen de onderneming een of meer mentoren aan die aan welbepaalde voorwaarden voldoen (o.a. onberispelijk gedag, 5 jaar praktijkervaring (behoudens uitzondering), Nederlandse taal machtig);
- ze voldoet op het vlak van de organisatie en de bedrijfsuitrusting om de werkplekcomponent mogelijk te maken, overeenkomstig het trajectplan;
- ze heeft voldoende financiële draagkracht om de continuïteit van de onderneming te waarborgen;
- ze heeft geen relevante veroordelingen opgelopen;
- ze is gevestigd in het Vlaamse Gewest of het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest;
- er is een Nederlandstalig trajectplan dat de partnerorganisatie goedgekeurd heeft.
De onderneming die in het kader werkplekleren in het kader van duaal leren in het secundair onderwijs of het volwassenenonderwijs erkend is voor dezelfde vestiging en voor een opleiding die gebaseerd is op dezelfde beroepskwalificatie, wordt geacht aan deze voorwaarden te voldoen.
Overeenkomsten
Voor de uitvoering van de leerjob worden volgende overeenkomsten schriftelijk gesloten uiterlijk op het tijdstip waarop de leerjobber zijn leerjob aanvat:
- tussen de VDAB of de partnerorganisatie en de leerjobber een overeenkomst van beroepsopleiding;
- tussen de leerjobber en de onderneming een leerjobovereenkomst (via een verplicht opgelegd model van de VDAB).
Opgelet: de leerjobber moet via dimona aangegeven met type ALT of RTA.
De leerjob heeft een minimumduur van drie maanden. De maximumduur wordt per beroepskwalificatie vastgelegd door de VDAB. Die duur kan maximaal twee jaar zijn.
De leerjobovereenkomst is een voltijdse overeenkomst en omvat zowel de werkplekcomponent als de lescomponent. De leerjobber moet dezelfde voltijdse arbeidsduur respecteren als de voltijdse werknemers in de onderneming waar hij de werkcomponent volgt.
Per jaar dat de leerjob loopt, mag de leerjobber gedurende maximaal een maand niet verbonden zijn door een leerjobovereenkomst.
Vergoeding
De leerjobber ontvangt maandelijks een vergoeding (min. 34,50% van het GGMMI) van de onderneming. De vergoeding is zowel voor de lescomponent als voor de werkplekcomponent verschuldigd. De onderneming mag een hogere vergoeding toekennen.
Deze vergoeding is onderworpen aan socialezekerheidsbijdragen als “leerling” en ook onderworpen aan bedrijfsvoorheffing.
Onder bepaalde voorwaarden kan de leerjobber een vergoeding van de VDAB ontvangen voor de kosten inzake kinderopvang.
Indien de leerjobovereenkomst geschorst is, zal de leerjobber de vergoeding behouden onder dezelfde voorwaarden als die gelden voor het loon van een werknemer met een arbeidsovereenkomst.
Er zijn echter enkele uitzonderingen, met name:
- er is geen vergoeding verschuldigd zijn bij arbeidsongeschiktheid wegens arbeidsongeval en beroepsziekte.
- er is geen vergoeding verschuldigd in volgende gevallen van schorsing voor de lescomponent:
- tijdens het facultatieve gedeelte van het pre- en postnatale verlof als de leerjobber de lescomponent volgt, maar niet de werkplekcomponent;
- bij profylactisch verlof van de leerjobber tijdens de werkplekcomponent;
- bij tijdelijke gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid waarbij de leerjobber niet geschikt wordt bevonden om opgeleid te worden tijdens de werkplekcomponent, maar wel tijdens de lescomponent en na eventuele uitputting van de gewaarborgde vergoeding.
Verzekering
De onderneming is ertoe gehouden een arbeidsongevallenverzekering af te sluiten voor arbeidsongevallen die zich voordoen tijdens de uitvoering van de leerjobovereenkomst.
Daarnaast dient de onderneming ook een verzekering af te sluiten voor de dekking van haar burgerlijke aansprakelijkheid ten aanzien van de leerjobber en derden, en voor de dekking van de burgerlijke aansprakelijkheid van de leerjobber ten aanzien van de onderneming en derden ten gevolge van schade berokkend tijdens de uitvoering van de leerjob, behoudens voor bedrog, zware fout of een herhaalde lichte fout.
Inwerkingtreding
De reglementering rond de Vlaamse leerjobs treedt in werking op 1 januari 2024 en treedt buiten werking op 30 april 2027.
Er wordt daarbij expliciet voorzien dat een leerjob vanaf 1 september 2026 niet meer kan anvangen als de einddatum ervan na 30 april 2027 valt. Echter leerjobs die op 30 april 2027 lopen, kunnen wel verder uitgevoerd worden.
Er wordt daarbij ook voorzien in een tussentijdse evaluatie door de VDAB samen met alle betrokken partners evalueren (ten laatste 31 december 2025) alsook een evaluatie op het einde (ten laatste 31 december 2027).
Bron: besluit van de Vlaamse Regering van 8 september 2023 tot regeling van de leerjobs, BS 25 oktober 2023.
