Skip to main content
Sociaal-Juridisch

De gevolgen van de nationale staking op uw onderneming

By 12 februari 2019april 1st, 2019No Comments

Het gemeenschappelijk vakbondsfront (ACV, ABVV en ACLVB) heeft een nationale stakingsdag voor betere werkomstandigheden aangekondigd op 13 februari 2019. Hieronder kan u een overzicht terugvinden van de gevolgen van een dergelijke vakbondsactie op uw onderneming.

Wat met werknemers die deelnemen aan een betoging of een staking?

Werknemers die op het werk afwezig blijven om aan een staking deel te nemen, voeren hun arbeidsovereenkomst niet uit en hebben dus geen recht op loon.  Indien de werknemers hun werkgever op voorhand op de hoogte hebben gebracht van hun deelname aan de staking, zullen zij gewettigd afwezig zijn.

Als de werknemers aangesloten zijn bij een syndicale organisatie die deze actie erkend heeft, dan zullen zij voor die dag een vergoeding ontvangen van deze organisatie ter compensatie van het loonverlies (stakersvergoeding). Niet gesyndiceerde werknemers die deelnemen aan een staking zullen geen loon noch een stakersvergoeding ontvangen.

Wat met werknemers die niet deelnemen aan de staking, maar die te laat op het werk aankomen?

Werknemers die niet deelnemen aan de staking en die hun gewone werkdag presteren, hebben recht op hun normale loon voor die dag.

Een werknemer die op het ogenblik dat hij zich naar het werk begeeft geschikt is om te werken en die, zich normaal naar zijn werk begevend, met vertraging of niet op de arbeidsplaats aankomt, heeft recht op zijn volledige dagloon op voorwaarde dat die vertraging of afwezigheid te wijten is aan een oorzaak die overkomen is op de weg naar het werk en onafhankelijk is van zijn wil (art. 27,1° arbeidsovereenkomstenwet).

In principe hebben werknemers die te laat of niet op het werk aankomen recht op gewaarborgd loon indien zij kunnen aantonen dat de vertraging te wijten is aan een onvoorziene gebeurtenis op weg naar het werk die zich buiten hun wil voordoet. Het is daarbij van belang dat de werknemer ‘redelijke inspanningen’ heeft geleverd om de onderneming te bereiken.

In dit geval werd de nationale staking ruim op voorhand aangekondigd. Bijgevolg kan er dus geen sprake zijn van een onvoorzienbare gebeurtenis. De afwezigheid of vertraging is in dit geval niet onverwacht en de werknemer had de mogelijkheid om de nodige maatregelen te nemen om tijdig op het werk te geraken. Als men toch niet (tijdig) op het werk geraakt, heeft men geen recht op gewaarborgd loon, behalve indien de werknemer toch kan aantonen dat er zich een onverwachte en onvoorzienbare gebeurtenis heeft voorgedaan en de werknemer ‘redelijke inspanningen’ heeft geleverd.

Wat met werknemers die niet deelnemen aan staking, maar het werk niet kunnen aanvatten of voortzetten?

Een werknemer kan aanspraak maken op zijn volledige dagloon indien hij zijn werk niet kan aanvatten terwijl hij zich normaal naar de plaats van het werk heeft begeven, of wanneer hij de arbeid waarmee hij bezig was niet kon voortzetten om redenen onafhankelijk van zijn wil (art. 27, 2° arbeidsovereenkomstenwet). De wetgeving voorziet echter uitdrukkelijk dat bij een staking de werknemers geen recht hebben op gewaarborgd loon.

Werknemers die niet kunnen werken omwille van een staking, betoging of andere vakbondsacties kunnen in bepaalde gevallen als tijdelijk werkloze beschouwd worden voor de werkloosheidsreglementering.

Het Beheercomité van de RVA zal beslissen over de toelaatbaarheid van de toekenning van werkloosheidsuitkeringen ingevolge een staking. Er zal daarbij geval per geval bekeken worden of er werkloosheidsuitkeringen toegekend worden. Bovendien kan een werknemer enkel tijdelijke werkloos gesteld worden voor een volledige arbeidsdag.

Het Beheerscomité van de RVA neemt de volgende elementen mee in haar beslissing:

  • Behoren de werknemers tot de arbeidseenheid waarin zich stakende werknemers bevinden?
  • Hebben de werknemers belang bij de inwilliging van de eisen van de stakers?

U bent er als werkgever dan toe gehouden om voor de maand waarin de actie plaatsvindt:

  • Een controleformulier C.3.2 A af te leveren;
  • Een elektronische mededeling tijdelijke werkloosheid  te verrichten via de website van de RSZ (tijdelijke werkloosheid wegens sociale actie);
  • Desgevallend een elektronische aangifte ASR – scenario 2 ‘Aangifte vaststellen recht tijdelijke werkloosheid of schorsing bedienden te verrichten;
  • Na afloop van de maand een elektronische aangifte ASR – scenario 5 ‘Maandelijkse aangifte van de uren tijdelijke werkloosheid of uren schorsing bedienden’ te verrichten.

In het geval van een nationale staking zal het beheerscomité van de RVA waarschijnlijk beslissen dat er geen vergoeding zal toegekend worden aan de werknemers. De nationale staking kadert immers in het algemeen belang en ook werkwillige werknemers hebben dus baat bij het resultaat van de staking.

Andere afspraken?

Het is daarnaast ook mogelijk dat de werknemer en werkgever in onderling overleg beslissen om vakantie of inhaalrust op te nemen op deze dag.

Wat met uitzendkrachten in geval van staking?

In het kader van uitzendarbeid dient men rekening te houden met het verbod om uitzendkrachten te werk te stellen of aan het werk te houden tijdens een staking.

Artikel 19 van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 108 van 16 juli 2013 luidt als volgt:

“Een uitzendbureau mag geen uitzendkrachten bij een gebruiker tewerkstellen of aan het werk houden in geval van staking of van lock-out.”

Deze bepaling omvat zowel het verbod inzake de terbeschikkingstelling van uitzendkrachten bij de klant in het kader van een nieuwe opdracht als het verbod inzake het aan het werk houden van de uitzendkrachten bij de klant, en dit ongeacht de context (qua motief, duur, …).

Het begrip staking is niet wettelijk bepaald. Volgens de rechtsleer en de rechtspraak verstaat men onder een staking het door een aanmerkelijke groep personen in dienstbetrekking opzettelijk tijdelijk niet verrichten van de bedongen arbeid als dwangmiddel ter bereiking van een bepaald doel.

Ingevolge art. 19 van CAO nr. 108 is het uitzendkantoor ertoe gehouden om indien er een staking uitbreekt tijdens de uitvoering van de uitzendovereenkomst, de uitzendkrachten terug te roepen. Het uitzendkantoor moet in dat geval de uitzendkrachten dus verwittigen dat zij onmiddellijk moeten stoppen met werken.

Bij de beoordeling van het verbod moet er nagegaan worden of er binnen de onderneming van de klant-gebruiker effectief gestaakt wordt en moeten de volgende principes in acht genomen worden:

  • het verbod moet per beroepscategorie begrepen worden: een staking onder de bedienden verhindert de terbeschikkingstelling van arbeiders-uitzendkrachten niet;
  • het verbod moet per exploitatiezetel bekeken worden, en zelfs per dienst wanneer de functies binnen de diensten sterk gedifferentieerd zijn;
  • het uitzendkantoor is niet gehouden tot de betaling van loon voor de dag(en) waarop wordt gestaakt.

Het uitzendkantoor is ertoe gehouden de gebruiker te informeren over het bestaan van het verbod waarin artikel 19 van CAO nr. 108 voorziet. De gebruiker van zijn kant is ertoe gehouden het uitzendkantoor op de hoogte te brengen indien er sprake is van een staking in de onderneming. Vanaf dat ogenblik is het uitzendkantoor verplicht om zijn onmiddellijk terug te roepen.

Het is hierbij zeker raadzaam om de gebruiker te vragen om zijn werknemersafgevaardigden te consulteren en hen op voorhand te vragen wat voor hen aanvaardbaar is op het vlak van het laten werken van uitzendkrachten.

Het is aan te raden om alle communicatie hieromtrent goed bij te houden.

 

Bron: artikel 27 arbeidsovereenkomstenwet; Collectieve arbeidsovereenkomst nr. 108 van 16 juli 2013; Federgon, ledennota van 30/01/2019, ” Nationale staking in gemeenschappelijk vakbondsfront op 13 februari 2019”, 20190297/AV/sg.

Deze website maakt gebruik van cookies om je gebruikservaring te optimaliseren. Door op “Accepteren” te klikken, ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies.