Ten gevolge van een wetswijziging zullen sekswerkers een arbeidsovereenkomst kunnen sluiten, net als elke andere werknemer. De arbeidsovereenkomst garandeert onder meer de toegang tot de sociale zekerheid en het respect van de regels arbeidstijd werktijd en verloning.
Voor het afsluiten van een dergelijke arbeidsovereenkomst is wel een strikt kader vastgelegd.
Verbodsbepalingen
Er zijn een aantal expliciete verbodsbepalingen voorzien in de wet.
Zo zijn er een aantal personen en statuten uitgesloten:
- Enkel meerderjarige personen kunnen een arbeidsovereenkomst voor sekswerker afsluiten. Het is verboden om minderjarigen arbeid of werkzaamheden als sekswerker te doen of te laten verrichten.
- Sekswerk kan niet worden uitgevoerd door een persoon die het hoofdstatuut van student heeft.
- Sekswerk kan evenmin worden uitgevoerd in het kader van een flexi-jobarbeidsovereenkomst, noch in de hoedanigheid van gelegenheidswerknemer.
Het is verboden voor de werkgever om een door hem in dienst genomen sekswerker ter beschikking te stellen van een derde die gebruik maakt van de diensten van deze sekswerker en over hem enig gedeelte van het werkgeversgezag uitoefent dat normaal aan de werkgever toekomt.
Rechten en vrijheden
De wet bevat enkele rechten en vrijheden die gerespecteerd moeten worden:
- op geen enkel moment mag een sekswerker gedwongen worden om een prostitutiehandeling uit te voeren;
- een sekswerker mag iemand als seksuele partner weigeren;
- een sekswerker mag seksuele handelingen weigeren;
- op elk moment mag een sekswerker een seksuele activiteit onderbreken of stopzetten;
- een sekswerker mag zelf voorwaarden opleggen aan de seksuele activiteit of aan de seksuele handeling.
Voorafgaande erkenningplicht werkgevers
Alleen werkgevers die daartoe een voorafgaande erkenning hebben verkregen mogen sekswerkers tewerkstellen. Voor deze werkgevers wordt expliciet voorzien dat ze zich niet schuldig maken aan het misdrijf “pooierschap”.
De erkenning kan ook geschorst of ingetrokken worden. In geval van intrekking van de erkenning heeft de werknemer recht op een opzeggingsvergoeding ten laste van de werkgever overeenkomstig de bepalingen van de arbeidsovereenkomstenwet.
Erkenningsvoorwaarden:
Om erkend te kunnen worden als werkgever in de zin van deze wet moeten de volgende voorwaarden cumulatief vervuld zijn:
- de werkgever moet een rechtspersoon zijn die de rechtsvorm heeft van hetzij een besloten vennootschap, eenpersoonsvennootschappen uitgezonderd, hetzij een coöperatieve vennootschap, hetzij een vzw. Natuurlijke personen kunnen in geen geval een dergelijke erkenning bekomen;
- de werkgever moet een maatschappelijke zetel of bedrijfszetel in België hebben;
- de bestuurder(s) moet(en) duidelijk worden geïdentificeerd aan de hand van naam, voornaam en rijksregisternummer.
De werkgever moet elke wijziging van bestuurder(s) meedelen aan de door de Koning aangeduide administratie; - de bestuurders mogen niet veroordeeld zijn als dader, mededader of medeplichtige, in België of in het buitenland, tot een correctionele of criminele hoofdstraf, zelfs met uitstel, bestaande uit een gevangenisstraf, een geldboete, een werkstraf, een elektronisch toezicht of een autonome probatie, op grond van een van de in de wet opgelijste misdrijven (vb. verkrachting, aanranding van de eerbaarheid, opzettelijk doden, mensenhandel,….). Teneinde de in dit punt gestelde voorwaarde te kunnen controleren dienen de bestuurders aan de erkennende instantie een uittreksel uit het strafregister voor te leggen dat maximaal drie maanden oud is.
- de statuten van de vennootschap of van de vereniging moeten uitdrukkelijk vermelden dat alle rechten en vrijheden van de door haar tewerkgestelde sekswerkers zullen worden geëerbiedigd, in het bijzonder deze waarin door deze wet wordt voorzien (zie hierboven).
Bijkomende voorwaarden:
- de werkgever mag de uitoefening van het werkgeversgezag en zijn verplichtingen ten aanzien van de personen die de sekswerkactiviteiten verrichten niet uitbesteden aan onderaannemers;
- noch de bestuurders, noch het leidinggevend en toezichthoudend personeel mag veroordeeld zijn als dader, mededader of medeplichtige, in België of in het buitenland, tot een correctionele of criminele hoofdstraf, zelfs met uitstel, bestaande uit een gevangenisstraf, een geldboete, een werkstraf, een elektronisch toezicht of een autonome probatie, op grond van één van de vermelde misdrijven;
- de werkgever moet de continue bereikbaarheid waarborgen van een referentiepersoon gedurende de hele prestatietijd; De modaliteiten om contact op te nemen met de referentieperso(o)n(en) worden schriftelijk vastgelegd en ter kennis gebracht van de sekswerker.
- de werkgever moet het geldende arbeids-, socialezekerheids-, vennootschaps-, handels- en fiscale recht, en de van kracht zijnde collectieve arbeidsovereenkomsten en de reglementering met betrekking tot de tewerkstelling van buitenlandse werknemers eerbiedigen;
- de werkgever moet ervoor zorgen dat elke kamer van de inrichting waar sekswerk verricht wordt uitgerust is met een alarmknop, alsook ervoor zorgen dat de sekswerker over een mobiele alarmknop beschikt, die hem onmiddellijk in verbinding stelt met de referentiepersoon, wanneer de sekswerker buiten de lokalen van de inrichting arbeidsprestaties verricht;
- de werkgever moet de toegang tot de lokalen waarborgen voor socio-medische organisaties die onafhankelijk van de werkgever werken en die gericht zijn op het welzijn van de werknemers, alsook voor de professionele verenigingen van sekswerkers, met inbegrip van de representatieve werknemersorganisaties.
Via KB werden bijkomende erkenningsvoorwaarden vastgesteld op het vlak van veiligheid, gezondheid, welzijn en kwaliteit van de arbeid voor sekswerkers, die de voormelde voorwaarden aanvullen.
- De werkgever zorgt ervoor dat elke sekswerker het sekswerk kan verrichten in een veilige en hygiënische omgeving, ongeacht of het sekswerk wordt verricht in zijn inrichting of daarbuiten.
- De werkgever zorgt ervoor dat elke sekswerker kan beschikken over een kamer om het sekswerk te verrichten.
Onverminderd andere bepalingen die gunstiger zijn voor de sekswerkers, is de grootte van de kamer aangepast aan het soort dienst en bedraagt ze minstens 8m2 wanneer 2 personen tegelijkertijd aanwezig zijn in de kamer, en 9m2 wanneer 3 personen tegelijkertijd aanwezig zijn in de kamer, de sekswerker inbegrepen. - De werkgever zorgt ervoor dat de volgende specifieke hygiënevoorschriften te allen tijde worden nageleefd, zonder kosten voor de sekswerkers:
- er is voldoende schoon beddengoed en badlinnen ter beschikking van de sekswerkers. Onverminderd andere methoden die een gelijkwaardig niveau van hygiëne garanderen, worden het beddengoed en het linnen regelmatig gewassen;
- de sekswerker beschikt over voldoende passende hulpmiddelen voor veilige seks, zoals condooms;
- de sekswerker heeft toegang tot een douche met warm en koud water, in de kamer of in een nabijgelegen en daartoe specifiek bestemd lokaal;
- de sekswerker beschikt over voldoende toiletartikelen, waaronder geschikte producten voor intieme hygiëne.
- De volgende informatie wordt permanent uitgehangen in de inrichting van de werkgever, op een plaats die gemakkelijk toegankelijk en duidelijk zichtbaar is voor iedereen:
- de nummers van de hulpdiensten, waaronder de politiediensten;
- de contactgegevens van de werkgever en de herinnering dat deze te allen tijde verantwoordelijk is voor wat er zich in zijn inrichting voordoet;
- de contactgegevens van de referentiepersoon ;
- de contactgegevens van de representatieve werknemersorganisaties;
- de contactgegevens van de hulporganisaties voor sekswerkers, met inbegrip van de socio-medische organisaties en de professionele verenigingen;
- de informatie over veilige seks en seksueel overdraagbare aandoeningen;
- de rechten en vrijheden van de sekswerker.
Daarnaast moet de werkgever ook beschikken over bepaalde procedures, met name:
- een procedure die toelaat om na te gaan welke sekswerkers aanwezig zijn in de inrichting;
- een procedure om de permanente beschikbaarheid van de referentiepersoon te verzekeren;
- een procedure om te reageren op de alarmknop (dat opgenomen moet zijn in het intern noodplan).
De werkgever moet ervoor zorgen dat de procedures, informatie en instructies met betrekking tot veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk door alle sekswerkers worden begrepen en daadwerkelijk kunnen toegepast worden.
Procedure
De aanvrager moet zijn aanvraag via aangetekende zending indienen bij de FOD WASO.
Om ontvankelijk te zijn moet de aanvraag, per erkenningsvoorwaarde een gedetailleerde nota met bewijsstukken omvatten waarmee de aanvrager aantoont dat hij aan iedere betrokken voorwaarde voldoet.
De aanvraag moet bovendien de naam en contactgegevens van een contactpersoon bevatten, met inbegrip van een telefoonnummer en e-mailadres, met wie de administratie contact kan opnemen aangaande de ingediende aanvraag.
Aanvragen die niet voldoen aan de ontvankelijkheidsvoorwaarden worden niet-ontvankelijk verklaard bij een schriftelijke en met redenen omklede beslissing, indien de aanvrager zijn aanvraagdossier niet vervolledigt binnen de twintig werkdagen na daartoe te zijn uitgenodigd. Deze beslissing wordt ter kennis gebracht van de aanvrager.
Indien de aanvraag ontvankelijk is, onderzoekt de FOD WASO of de aanvrager voldoet aan de erkenningsvoorwaarden. Indien de aanvraag ontvankelijk is en de werkgever voldoet aan de voorwaarden bezorgt de FOD WASO het volledige dossier aan de Minister van Justitie binnen de dertig werkdagen na ontvangst van het volledige dossier van de ontvankelijke aanvraag, met het oog op de verificatie van de voorwaarde rond het niet zijn veroordeeld voor bepaalde feiten. De geraadpleegde instanties (Procureur des Konings en het Arbeidsauditoraat) brengen hun advies uit aan de Minister van Justitie binnen 60 dagen na ontvangst van de adviesaanvraag.
De Minister van Justitie deelt zijn advies mee aan de minister van Werk binnen een maand na ontvangst van de voormelde adviezen.
Bij een gunstige beslissing, wordt een ministerieel besluit houdende erkenning, ondertekend door de Minister van Werk en de Minister van Justitie en bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. In dit ministerieel besluit wordt een erkenningsnummer toegekend aan de erkende werkgever.
De erkenning vangt aan op de dag van publicatie van het ministerieel besluit in het Belgisch Staatsblad.
Bij een ongunstige beslissing, stelt de FOD WASO een gemotiveerde weigeringsbeslissing op in de vorm van een brief, die wordt ondertekend door de Minister van Werk en de Minister van Justitie. Deze weigeringsbeslissing wordt aan de aanvrager ter kennis gebracht.
Uiterlijk binnen een termijn van zes maanden te rekenen vanaf de aanvang van de erkenning voeren de sociaal inspecteurs van de Algemene Directie Toezicht Welzijn op het werk en van de Algemene Directie Toezicht op de Sociale Wetten van de FOD WASO, alsook de sociaal inspecteurs van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid, een inspectie uit in de plaats of de plaatsen waar een vestigingseenheid is gelegen waarvoor de aanvraag tot erkenning is ingediend om na te gaan of de tewerkstellingsvoorwaarden worden nageleefd. De sociaal inspecteurs maken hiervan een verslag op dat zij bezorgen aan de FOD WASO.
Indien de erkende werkgever in één of in meerdere van zijn vestigingseenheden de voorwaarden niet naleeft, kan zijn erkenning worden ingetrokken, eventueel na hem de mogelijkheid te hebben gegeven zich in regel te stellen.
Indien de erkenning wordt ingetrokken, wordt een ministerieel besluit, ondertekend door de Minister van Werk en de Minister van Justitie en bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad.
Huisarbeid?
Sekswerk in de vorm van huisarbeid is slechts mogelijk onder de volgende cumulatieve voorwaarden:
- Via KB worden de voorwaarden vastgelegd die moeten worden nageleefd op het gebied van veiligheid, gezondheid, welzijn en kwaliteit van het werk voor sekswerkers;
- Er dient hieromtrent een algemeen verbindend verklaarde sectorale collectieve arbeidsovereenkomst afgesloten worden, waarin minstens de volgende zaken worden geregeld:
- de wijze waarop het toezicht op de sociale wetgeving in de woonplaats wordt georganiseerd;
- de wijze waarop de arbeidstijd wordt geregistreerd;
- de tussenkomst van de werkgever in de door de werknemer gemaakte kosten;
- de sekswerker gaat vrijwillig akkoord om huisarbeid te verrichten. Dit akkoord wordt schriftelijke vastgesteld voor een hernieuwbare periode van 6 maanden. Het akkoord moet uitdrukkelijk en voorafgaandelijk aan de betrokken periode worden gegeven.
Paritair comité
De activiteit van sekswerker met een arbeidsovereenkomst valt onder het paritair comité voor het hotelbedrijf (PC 302). Bijgevolg moeten de loon-en arbeidsvoorwaarden van PC 302 toegepast worden.
De RSZ heeft een nieuwe werkgeverscategorie 417 gecreerd (vanaf 01/01/2025) voor erkende werkgevers die sekswerkers tewerkstellen.
Er zal daarnaast ook een nieuw dimonatype ‘SWO” gecreëerd worden voor de sekswerkers.
Zie ook: “Paritair comité voor het hotelbedrijf: voorstel uitbreiding bevoegdheidsgebied – update”
In de loop van de maand januari van elk jaar bezorgt de FOD WASO de lijst van erkende werkgevers aan het paritair comité dat bevoegd is voor sekswerkers (PC 302).
Arbeidsovereenkomst
De arbeidsovereenkomst voor sekswerker moet voor iedere sekswerker afzonderlijk schriftelijk worden vastgesteld, uiterlijk op het tijdstip waarop de uitvoering van de overeenkomst aanvangt, en moet het erkenningsnummer van de werkgever vermelden.
Een afschrift van de overeenkomst moet worden bewaard, hetzij in papieren vorm, hetzij in elektronische vorm, op de plaats waar het arbeidsreglement kan geraadpleegd worden.
Op geen enkel moment mag een sekswerker gedwongen worden om een prostitutiehandeling uit te voeren. In het kader van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst voor sekswerker heeft de sekswerker met name op ieder moment het recht om seksuele betrekkingen met een klant of het verrichten van bepaalde seksuele handelingen te weigeren, om de seksuele activiteit stop te zetten of te onderbreken of om zelf voorwaarden op te leggen aan de seksuele activiteit of aan de seksuele handeling. De uitoefening van dit recht kan niet worden beschouwd als een tekortkoming in de uitvoering van de arbeidsovereenkomst in hoofde van de sekswerker. Aan de uitoefening van dit recht mogen geen nadelige gevolgen worden verbonden voor de sekswerker.
In dit kader heeft de werknemer het recht om afwezig te zijn van het werk, met behoud van zijn normale loon.
Onverminderd de bestaande procedures in het kader van de reglementering betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk en het Sociaal Strafwetboek, kan de werkgever of de sekswerker, indien de sekswerker in een periode van zes maanden meer dan tien keer gebruik heeft gemaakt van het recht om seksuele betrekkingen met een klant of het verrichten van bepaalde seksuele handelingen te weigeren, de tussenkomst vragen van de door de Koning aangewezen dienst. Deze dienst onderzoekt of de werkgever de bepalingen inzake welzijn op het werk naleeft en hoort de betrokken partijen. De sekswerker kan zich laten bijstaan door een persoon naar keuze.
Wanneer er concrete aanwijzingen zijn dat de veiligheid of integriteit van de sekswerker zal worden geschaad door een daad van expositie, heeft de sekswerker het recht te weigeren deze daad te verrichten.
De werkgever mag geen nadelige maatregel treffen ten aanzien van de sekswerker die deze rechten uitoefent, behalve om redenen die vreemd zijn aan de uitoefening van dat recht.
Wanneer de werkgever een nadelige maatregel treft ten aanzien van de betrokken sekswerker binnen zes maanden na de uitoefening van deze rechten, valt de bewijslast dat de nadelige maatregel werd getroffen om redenen die vreemd zijn aan de uitoefening van dat recht, ten laste van de werkgever. De werkgever levert het bewijs dat zulke redenen voorhanden zijn. Op verzoek van de sekswerker stelt de werkgever deze er schriftelijk van in kennis. Zo de reden die wordt ingeroepen voor de nadelige maatregel niet voldoet aan de bepalingen van het eerste lid, of bij ontstentenis van reden, moet de werkgever die de maatregel heeft getroffen aan de sekswerker een schadevergoeding betalen die gelijk is hetzij aan een forfaitaire schadevergoeding van zes maanden brutoloon, hetzij aan de werkelijk geleden schade.
De werkgever mag geen handeling stellen die ertoe strekt eenzijdig een einde te maken aan de arbeidsovereenkomst van de sekswerker die deze rechten uitoefent, behalve om redenen die vreemd zijn aan de uitoefening van dat recht.
Wanneer de werkgever een handeling stelt die ertoe strekt eenzijdig een einde te maken aan de arbeidsovereenkomst gedurende een periode van zes maanden te rekenen vanaf de dag van uitoefening van deze rechten, valt de bewijslast dat het ontslag werd gegeven om redenen die vreemd zijn aan de uitoefening van dat recht, ten laste van de werkgever. De werkgever levert het bewijs dat zulke redenen voorhanden zijn. Op verzoek van de sekswerker stelt de werkgever deze er schriftelijk van in kennis. Zo de ingeroepen reden tot staving van het ontslag niet beantwoordt hieraan of bij ontstentenis van reden, betaalt de werkgever aan de sekswerker een forfaitaire vergoeding gelijk aan het brutoloon voor zes maanden, onverminderd de vergoedingen verschuldigd in geval van verbreking van de arbeidsovereenkomst.
Elke handeling van de werkgever na afloop van deze periode die ertoe strekt eenzijdig een einde te maken aan de arbeidsovereenkomst en waarvoor tijdens deze periode enige voorbereiding werd getroffen, wordt gelijkgesteld met een ontslag door de werkgever tijdens de periode van bescherming Onder het treffen van enige voorbereiding wordt eveneens begrepen, het nemen van de ontslagbeslissing.
De sekswerker heeft het recht om de arbeidsovereenkomst voor sekswerker te beëindigen zonder opzegging noch vergoeding. Voor de toepassing van de werkloosheidsreglementering wordt rekening gehouden met de specifieke aard van sekswerk.
Bovendien mag niemand gedwongen worden om het verrichten van sekswerk te aanvaarden.
Vertrouwenspersoon
De werkgever die sekswerkers tewerkstelt, moet één of meerdere vertrouwenspersonen aanduiden, ongeacht het aantal werknemers dat hij tewerkstelt, overeenkomstig de voorwaarden en de procedures bedoeld in de welzijnswet. Indien de werkgever 20 of meer werknemers tewerkstelt moet er verplicht minstens één vertrouwenspersoon behoren tot het personeel van de werkgever (= interne vertrouwenspersoon).
De niet-aanstelling van een vertrouwenspersoon wordt gesanctioneerd met een sanctie van niveau 3.
Sancties
- Sanctie niveau 4
- verboden tewerkstelling van minderjarigen als sekswerker
- iedere persoon die, in strijd met de wet een sekswerker die hij heeft aangenomen ter beschikking stelt van een derde die gebruik maakt van de diensten van deze sekswerker en op hem enig gedeelte van het gezag uitoefent, dat de werkgever toebehoort;
- iedere gebruiker die, in strijd met de wet een sekswerker tewerkstelt die hem door een werkgever ter beschikking werd gesteld en die op hem enig gedeelte van het gezag uitoefent, dat de werkgever toebehoort.
- Sanctie niveau 2:
- geen arbeidsovereenkomst voor sekswerker schriftelijk heeft vastgesteld voor elke individuele sekswerker, uiterlijk op het ogenblik van de uitvoering van de overeenkomst;
- de arbeidsovereenkomst voor sekswerker onvolledig of onjuist heeft opgemaakt;
- niet de nodige maatregelen heeft getroffen opdat de arbeidsovereenkomst voor sekswerker te allen tijde ter beschikking van de met het toezicht belaste ambtenaren en beambten wordt gehouden;
- op de plaats waar het arbeidsreglement kan worden ingezien geen afschrift van de arbeidsovereenkomst voor sekswerker hetzij op papier, hetzij in elektronische vorm heeft bewaard.
Bron:Wet van 3 mei 2024 houdende bepalingen betreffende sekswerk onder arbeidsovereenkomst, BS 6 juni 2024; Koninklijk besluit van 20 oktober 2024 tot vaststelling van de bijkomende erkenningsvoorwaarden in uitvoering van artikel 17, tweede lid van de wet van 3 mei 2024 houdende bepalingen betreffende sekswerk onder arbeidsovereenkomst, BS 12 november 2024; Koninklijk besluit van 20 oktober 2024 tot vaststelling van de procedure aangaande de erkenning van werkgevers die sekswerkers tewerkstellen, BS 4 november 2024.
