Algemeen
Vanaf 01/01/2024 geldt er een nieuwe regeling voor de samenloop van jaarlijkse vakantie* en arbeidsongeschiktheid (nieuw artikel 31/2 arbeidsovereenkomstenwet). Dit gelet op de Europese rechtspraak en Richtlijn 2003/88/EG die de verplichting oplegt aan de lidstaten om de nodige maatregelen te treffen opdat aan alle werknemers jaarlijks een vakantieperiode met behoud van loon van minstens 4 weken wordt gewaarborgd.
* In de wetgeving wordt verwezen naar het begrip ‘jaarlijkse vakantie’ zonder dat dit begrip verder gedefinieerd werd. Hierbij stelt zich dus de vraag of de wetgever uitsluitend “wettelijke vakantie” (incl. jeugd-en seniorvakantie) voor ogen had.
Hierdoor zal de werknemer onder bepaalde voorwaarden het recht hebben om de vakantiedagen die samenvallen met de arbeidsongeschiktheid op een later moment op te nemen. Voorheen was het zo dat indien de werknemer ziek werd in een lopende periode van jaarlijkse vakantie dat deze vakantiedagen in feite verloren gingen (dit gelet op het principe van “eerste schorsing (vakantie) primeert”).
Behoud van vakantiedagen
Wanneer een arbeidsongeschiktheid wegens ziekte of ongeval zich voordoet tijdens een periode van jaarlijkse vakantie, moet de werknemer zijn werkgever onmiddellijk op de hoogte brengen van zijn verblijfsadres indien hij zich niet op zijn thuisadres bevindt (bijvoorbeeld indien hij zich in het buitenland bevindt). Daarnaast dient de werknemer ook steeds een geneeskundig getuigschrift te bezorgen aan de werkgever binnen de voorgeschreven termijn (met uitzondering van overmacht waarbij de werknemer dit binnen een redelijk termijn moet bezorgen). In dit kader geldt de vrijstelling van geneeskundig getuigschrift voor 3 keer per jaar voor de eerste dag arbeidsongeschiktheid bijgevolg niet!
In de reglementering wordt voorzien welke gegevens moeten voorkomen op dit geneeskundig getuigschrift, met name:
- melding van de arbeidsongeschiktheid,
- de waarschijnlijke duur van de arbeidsongeschiktheid
- of de werknemer zich met het oog op de controle al dan niet naar een andere plaats mag begeven.
Er werd in dit kader ook voorzien in een facultatief model. De werknemer is niet verplicht om dit model te gebruiken.
Voor de dagen van arbeidsongeschiktheid die samenvallen met een periode van jaarlijkse vakantie zal de werknemer desgevallend recht hebben op gewaarborgd loon ten laste van de werkgever recht.
Uiterlijk op het moment dat de werknemer het geneeskundig getuigschrift aan de werkgever geeft, moet de werknemer die gebruik wenst te maken van zijn recht op behoud van zijn vakantiedagen vanaf het einde van de periode van arbeidsongeschiktheid, deze vraag aan de werkgever meedelen. Er is bijgevolg geen automatische verlenging van de vakantieperiode. De werkgever is niet verplicht om een positief gevolg te geven aan deze vraag.
Opgelet: deze formaliteiten moeten worden vastgelegd in het arbeidsreglement!
Collectieve vakantie?
Voor bedienden zal de werkgever desgevallend gehouden zijn tot de betaling van gewaarborgd loon voor de dagen arbeidsongeschiktheid die tijdens een vakantieperiode vallen ongeacht of het een individuele of een collectieve vakantie betreft.
Voor de arbeiders is dit een ander verhaal. In dit kader is het relevant of de arbeidsongeschiktheid van de werknemer begint tijdens een periode van collectieve vakantie of voor aanvang van de collectieve vakantie.
- Indien de arbeider arbeidsongeschikt wordt tijdens een periode van collectieve vakantie zal de arbeider deze vakantiedagen later kunnen opnemen en zal hij desgevallend recht hebben op gewaarborgd loon ten laste van de werkgever.
- Indien de betrokken arbeider arbeidsongeschikt wordt vóór de aanvang van de collectieve vakantie, is de werkgever geen gewaarborgd loon verschuldigd voor deze periode van arbeidsongeschiktheid die samenvalt met het tijdvak van collectieve vakantie (cf. artikel 56 arbeidsovereenkomstenwet). De arbeider zal in dat geval aanspraak kunnen maken op een ziekte-uitkering van de mutualiteit. De werkgever is ertoe gehouden een ZIMA001 te verrichten met vermelding van code aard van de dag 6.7 “afwezigheid wegens arbeidsongeschiktheid waarvoor het gewaarborgd loon niet betaald wordt wegens collectief jaarlijks verlof”. Na de periode van de collectieve vakantie heeft de arbeider recht op het saldo van het gewaarborgd loon.
Bron: Wet van 17/07/2023 tot wijziging van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten en de wet van 8 april 1965 tot instelling van de arbeidsreglementen met betrekking tot de samenloop van jaarlijkse vakantie en arbeidsongeschiktheid, BS 31/07/2023.