Sociaal-Juridisch

Coronavirus: reizen uw werknemers naar landen van een rode of oranje zone? – update

By 31 juli 2020 No Comments

Het verbod op niet-essentiële reizen buiten de Europese Unie, de Schengenzone en het Verenigd Koninkrijk blijft van kracht tot nader order.  Momenteel worden deze landen beschouwd als rode zones. Daarnaast zijn er momenteel ook een aantal zones binnen de Europese Unie, de Schengenzone en het Verenigd Koninkrijk als rode zone aangeduid voor vertrek. Voor de rode zones geldt een formeel reisverbod voor alle toeristische of “niet-essentiële” verplaatsingen.

De FOD buitenlandse zaken heeft bepaalde zones aangeduid als rood, oranje en groen en daaraan zijn specifieke maatregelen gekoppeld voor personen die terugkeren uit deze zones.

Maatregelen voor personen die terugkeren

  • Rode zone: men is verplicht bij terugkeer een COVID-19 test en een quarantaine te ondergaan.
  • Oranje zone: er wordt gevraagd een COVID-19 test en een quarantaine te ondergaan. Het wordt met andere woorden ten zeerste aangeraden om dit te doen.
  • Groene zone: geen specifieke verplichtingen

De zones kan u terugvinden op de website van de FOD Buitenlandse zaken. De informatie wordt regelmatig geactualiseerd.

Passenger Locator Form 

Daarnaast is men vanaf 01/08/2020 in bepaalde gevallen verplicht om het Passenger Locater Form in te vullen. Dit formulier wordt voor contacttracing.

Het invullen van het formulier zal een vereiste zijn om in te checken.  De vervoerder is ertoe gehouden te controleren dat alle passagiers, voorafgaand aan de boarding, een Passenger Locator Form hebben ingevuld. Bij gebrek van dit formulier is de vervoerder ertoe gehouden het boarden te weigeren.

  • Reizigers die reizen naar België vanuit een land dat geen deel uitmaakt van de Schengenzone zijn ertoe gehouden om voorafgaand aan de reis het elektronisch Passenger Locator Form in te vullen en voor te leggen aan de vervoerder voor boarding.
  • Reizigers die reizen naar België vanuit een gebied in de Schengenzone zijn ertoe gehouden om voorafgaand aan de reis het elektronisch Passenger Locator Form in te vullen en voor te leggen aan de vervoerder voor boarding.

Indien men voor bovenvermelde gevallen geen gebruik maakt van een vervoerder dan is de reiziger, van wie het verblijf in België meer dan 48 uur duurt, en het voorafgaand verblijf buiten België meer dan 48 uur duurde, er persoonlijk toe gehouden om, voorafgaand aan de reis, het elektronisch Passenger Locator Form in te vullen en te ondertekenen.

Indien het niet mogelijk is voor de reiziger om gebruik te maken van het elektronisch Passenger Locator Form, is hij ertoe gehouden om, voorafgaand aan de reis, het papieren Passenger Locator Form in te vullen, te ondertekenen en te bezorgen aan Saniport.

Concreet zullen de personen die nu reeds in het  buitenland verblijven en op 01/08/2020 of later naar België terugkeren het formulier voorafgaand aan de terugkeer moeten invullen.

Het document zou ten vroegste 48u op voorhand kunnen worden ingevuld. 

Er zouden ook steekproefsgewijze controles komen aan de grenzen. 

Quarantaine / zelfisolatie

Quarantaine of zelfisolatie is een bevoegdheid van de deelstaten.

In Vlaanderen gelden volgende regels voor personen die terugkeren uit een hoogrisicogebied:

  • Laat je zo snel mogelijk testen, contacteer je huisarts.
  • Blijf 14 dagen thuis, ook als je test negatief is. Omdat je tot 14 dagen na het laatste contact met deze persoon nog ziek kunt worden, moet je thuis in isolatie blijven (14 dagen na het laatste contact of 14 dagen na de laatste ziektedag van de bevestigde patiënt). Kan je niet gaan werken, dan kan je arts je een quarantaineattest uitschrijven.
  • Overleg met je huisarts voor een tweede test; na een tweede negatieve test kan je een paar dagen sneller (na 10 dagen) je isolatie verlaten.
  • Ga alleen naar buiten als het niet anders kan, bijvoorbeeld om naar de dokter of apotheek te gaan of om voedsel te kopen. Draag dan altijd een mondmasker. Je mag wel in je eigen tuin of op je terras komen.
  • Ontvang geen bezoek.
  • Meet 2 keer per dag je temperatuur.
  • Bel meteen je huisarts als je symptomen zoals koorts of hoesten krijgt. Ga niet naar de huisarts of het ziekenhuis, maar bel de huisarts.
  • Kom je voor je werk vaak in contact met kwetsbare mensen, bijvoorbeeld ouderen? Dan word je na 12 dagen thuisisolatie getest, ook als je geen symptomen hebt gehad. In overleg met je arts kan je ook al meteen bij de start van je thuisisolatie getest worden

 

Impact op de tewerkstelling?

Als werkgever kan men werknemers niet verplichten om mee te delen naar welk land ze op vakantie zouden gaan. U kan wel uw werknemers aansporen om dit spontaan te melden. U kan uw werknemers ook niet verplichten om hun reis desgevallend te annuleren of niet op vakantie te vertrekken naar een land in een rode of oranje zone.

Indien niet vaststaat dat de werknemer arbeidsongeschikt is of in quarantaine moet kan u de toegang tot de werkvloer in principe niet weigeren. Indien de werknemer u effectief een quarantaineattest heeft bezorgd, kan u wel de toegang tot de arbeidsplaats ontzeggen. 

U kan de werknemer ook niet vragen om een attest van arbeidsgeschiktheid te bezorgen. 

Quarantaine

Een werknemer die een quarantaine moet ondergaan, mag zich niet naar het werk begeven.  De werknemer dient de werkgever hiervan onmiddellijk op de hoogte te stellen. Indien de werknemer dit niet doet, kan de werkgever dit beschouwen als ongewettigde afwezigheid.

Telewerk is uiteraard wel toegestaan. De werknemer zal bij telewerk gewoon loon ontvangen van zijn werkgever.

Indien telewerk niet mogelijk is en de werknemer zich beroept op overmacht dan zal de arbeidsovereenkomst geschorst zijn wegens overmacht (art. 26 arbeidsovereenkomstenwet). De werkgever is dan geen loon verschuldigd.

Een werknemer die na terugkeer uit het buitenland in quarantaine gaat, kan onder bepaalde voorwaarden uitkeringen als tijdelijk werkloze krijgen: 
  • de werknemer mag niet arbeidsongeschikt zijn (= arbeidsgeschikt); 
  • telewerk is niet mogelijk
Een werknemer die terugkeert uit een een “oranje” of “rode” zone (voor zover deze dus niet rood was bij vertrek) kan volgens de nieuwe instructies van de RVA uitkeringen als tijdelijk werkloze genieten indien deze een quarantainegetuigschrift van zijn arts kan voorleggen. 
De RVA heeft daarbij aangekondigd dat er controles uitgevoerd zullen worden en dat desgevallend de tijdelijke werkloosheid geweigerd of achteraf teruggevorderd zal worden indien de voorwaarden niet vervuld zijn.

De werkgever en werknemer zouden ook onderling kunnen overeenkomen om voor deze periode vakantiedagen of inhaalrustdagen in te zetten.

Eigen fout? 

De werknemer die zich op overmacht beroept mag echter geen fout hebben begaan. Concreet betekent dit dat de werknemer zich moet hebben gedragen als een normale zorgvuldige persoon.

Volgens de FOD WASO kan bijgevolg een werknemer zich niet beroepen op overmacht om de uitvoering van de arbeidsovereenkomst te schorsen wanneer hij is voor een niet-essentiële reis is  afgereisd naar een gebied dat op het ogenblik van zijn vertrek werd aangeduid als rode zone (=wettelijk reisverbod) en hij als gevolg hiervan in quarantaine moet na terugkeer. De beoordeling of de werknemer foutief heeft gehandeld, dient te worden gemaakt op het ogenblik van zijn vertrek. Dat betekent dat op dat ogenblik moet worden nagegaan of de reis naar de plaats van bestemming was verboden, ongeacht latere evoluties aangaande deze plaats van bestemming. 

Concreet betekent dit dat de werknemer geen recht heeft op loon en dat hij ongewettigd afwezig is. 

Indien de werknemer zich naar de arbeidsplaats zou begeven kan u als werkgever hem de toegang tot de arbeidsplaats ontzeggen. De arbeidsovereenkomst blijft dan geschorst zonder recht op loon. 

De RVA heeft ook uitdrukkelijk bevestigd dat een quarantaine die het gevolg is van een niet-essentiële reis (bv. vakantie) naar een “rode” zone (beoordeling op datum vertrek) niet beschouwd kan worden als overmacht (= schending reisverbod) en hiervoor kan men dan ook geen tijdelijke werkloosheidsuitkeringen ontvangen. 

Terugreis is niet mogelijk

Een werknemer die ‘vastzit’ in het buitenland  als gevolg van een annulering van zijn terugvlucht (zowel bij een privé reis als een professionele reis) , kan het bestaan van overmacht (art. 26 arbeidsovereenkomstenwet) inroepen. 

Indien de werknemer niet tijdig kan terugkeren, dient de werknemer de werkgever hiervan onmiddellijk op de hoogte te stellen. Indien de werknemer dit niet doet, kan de werkgever dit beschouwen als ongewettigde afwezigheid vanaf de datum waarop de werknemer het werk terug moest hervatten.

Indien de werknemer de werkgever hiervan heeft geïnformeerd, zal de arbeidsovereenkomst geschorst zijn wegens overmacht en zal er dus sprake zijn van gewettigde onbetaalde afwezigheid. Onder bepaalde voorwaarden zal de werknemer uitkeringen kunnen genieten van de RVA wegens tijdelijke werkloosheid overmacht. 

Infloblad T2 (d.d. 09/06/2020) op de website van de RVA voorziet momenteel het volgende als geval van overmacht waarvoor de werkgever de werknemer tijdelijke werkloosheid wegens overmacht kan stellen en dit tot 31/08/2020: 

U verblijft omwille van persoonlijke of professionele redenen (bijvoorbeeld vakantie of zakenreis) in een land getroffen door het coronavirus en u kan, op het einde van uw verblijf, niet naar België terugkeren (bijvoorbeeld wegens een vliegverbod of een quarantainemaatregel), waardoor u uw werk bij uw werkgever niet op de voorziene datum kan hervatten;

Het is momenteel niet duidelijk of de RVA deze instructies nog zal aanpassen.

De werkgever en werknemer zouden ook onderling kunnen overeenkomen om voor deze periode vakantiedagen of inhaalrustdagen in te zetten.

Professionele reizen naar een rode of oranje zone? 

Volgens de FOD WASO dient een werkgever bij de keuzes die hij hieromtrent maalt zich steeds te laten leiden door de algemene preventiebeginselen uit artikel 5 van de welzijnswet. In het licht van de algemene preventiebeginselen zal u de afweging moeten maken of de verplaatsing al dan niet essentieel is en hoe de risico’s zo veel mogelijk kunnen worden beperkt.

Na terugkeer uit een verboden zone of een zone met verhoogd risico, waar de werknemer in opdracht van de werkgever naartoe is afgereisd, zal u de passende maatregelen moeten nemen. De werknemer zal zich desgevallend in quarantaine moeten plaatsen. Indien mogelijk zal hij zijn werkzaamheden in het regime van telewerk kunnen verderzetten. Is telewerk niet mogelijk, dan zal de werknemer zich kunnen beroepen op een wettige schorsingsoorzaak.

 

Bovenstaande bespreking is onder voorbehoud van eventuele wijzigingen van de richtlijnen van de bevoegde diensten en/of wijzigingen van de wetgevende bepalingen terzake.

 

Bron: FAQ Corona RVA d.d. 08/07/2020; https://www.info-coronavirus.be/nl/reizen/; https://www.zorg-en-gezondheid.be/contactpersonen-en-reizigers; https://werk.belgie.be/nl/nieuws/update-coronavirus-preventiemaatregelen-en-arbeidsrechtelijke-gevolgen. 

 

We blijven bereikbaar!

Uitzonderlijke tijden vragen om uitzonderlijke maatregelen. Onze medewerkers werken momenteel van thuis uit en daarom hebben we onze manier van werken wat aangepast.

Om iedereen zo snel mogelijk verder te helpen, ontvangen we graag alle vragen via e-mail. Stay safe!

Contacteer ons

Deze website maakt gebruik van cookies om je gebruikservaring te optimaliseren. Door op “Accepteren” te klikken, ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies.