Skip to main content
Nieuws

Enkele vaak gestelde vragen over de sociale verkiezingen van 2024

By 22 november 2023No Comments
Sociale verkiezingen

Om de 4 jaar vinden er sociale verkiezingen plaats in ondernemingen uit de privésector. De volgende verkiezingen staan gepland tussen 13 en 26 mei 2024 wat betekent dat eerste voorbereidingen worden getroffen. Heb je al meerdere sociale verkiezingen achter de rug of is dit je allereerste keer? Wij beantwoorden voor jou enkele vaak gestelde vragen.

Is het organiseren van sociale verkiezingen verplicht?

Ja, indien je gewoonlijk gemiddeld ten minste 50 werknemers tewerkstelt, dan moet je sociale verkiezingen organiseren om een Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW) op te richten of te hernieuwen.

Het CPBW is een overlegorgaan samengesteld uit werkgeversafgevaardigden en verkozen werknemersvertegenwoordigers dat zich bezighoudt met vraagstukken in verband met het welzijn van de werknemers en het welzijnsbeleid in de onderneming.

Heb je gewoonlijk gemiddeld 100 werknemers tewerkgesteld, dan moeten er ook sociale verkiezingen georganiseerd worden om een ondernemingsraad (OR) op te richten of te hernieuwen.

De OR is een overlegorgaan samengesteld uit werkgeversafgevaardigden en verkozen werknemersvertegenwoordigers waarin de werknemersvertegenwoordigers informatie ontvangen van de werkgever, onder meer over de economische en financiële situatie van de onderneming.

Er is daarbij nog een specifieke situatie voor ondernemingen met gewoonlijk gemiddeld 50 werknemers en minder dan 100 werknemers waarin reeds een ondernemingsraad bestaat. Er moet wel een OR opgericht worden maar je moet geen sociale verkiezingen organiseren voor de OR. De werknemersvertegenwoordigers van het CPBW zullen dit mandaat uitoefenen.

De berekening van het gemiddelde personeelsbestand wordt volgens specifieke regels uitgevoerd tijdens een specifieke referteperiode. Voor de sociale verkiezingen van 2024 is dit de periode van 01/10/2022 t.e.m. 30/09/2023.
Ook de uitzendkrachten (behalve i.h.k.v. motief vervanging) die tewerkgesteld worden in de onderneming moeten meegeteld worden op basis van een specifieke referteperiode. Voor de sociale verkiezingen van 2024 is dit de periode van 01/04/2023 – 30/06/2023.

Voor de organisatie van sociale verkiezingen wordt gekeken naar de “technische bedrijfseenheid” (TBE) die wordt bepaald op basis van sociale en economische criteria. De sociale criteria zijn in dit kader doorslaggevend. Het is daarbij mogelijk dat deze verschillend is voor het CPBW en de OR gelet op het verschillend doel van beide organen.

Er zijn 3 scenario’s mogelijk:

  • TBE valt samen met de juridische entiteit
  • Juridische entiteit omvat meerdere TBE’s met een economische en sociale zelfstandigheid (er gelden hierbij specifieke regels voor het samenvoegen van TBE’s indien de drempel niet bereikt wordt)
  • Meerdere juridische entiteiten vormen samen één TBE (er geldt in dit kader een wettelijk vermoeden indien bepaalde voorwaarden voldaan zijn)

Goed om weten:

  • Bedrijven met minstens 100 werknemers dienen dus twee afzonderlijke verkiezingsprocedures op te starten.
  • Zelfs als je op voorhand weet dat niemand zich verkiesbaar gaat stellen, moet je sociale verkiezingen organiseren.

 

Wat zijn enkele verschillen met 4 jaar geleden?

Na de sociale verkiezingen volgt een evaluatie met als doel de procedure voor de volgende sociale verkiezingen te optimaliseren. Op basis van deze evaluatie kunnen bepaalde wijzigingen doorgevoerd worden aan de reglementering voor de volgende sociale verkiezingen.

Zo wordt voor de sociale verkiezingen van 2024 o.a. een versoepeling voorzien van de wijze van oproeping van de kiezers. Mits unaniem akkoord ten laatste op dag X binnen het CPBW of de OR (of bij gebreke hieraan via een unaniem akkoord tussen de werkgever en de vakbondsafvaardiging) kunnen de kiezers op alternatieve elektronische wijze opgeroepen worden. Hiervoor is vereist dat:

  • de kiezers een professioneel e-mailadres hebben van de werkgever en ze op hun gebruikelijke werkpost de nodige digitale instrumenten (vb. computer, laptop,…) ter beschikking gesteld krijgen;
  • én de werkgever het bewijs van verzending en ontvangst kan leveren.

De mogelijkheid tot elektronisch stemmen vanop afstand was reeds mogelijk sinds de verkiezingen van 2020. Hiervoor is een akkoord ten laatste op dag X binnen het CPBW of de OR (of bij gebreke hieraan via een unaniem akkoord tussen de werkgever en de vakbondsafvaardiging) nodig. Voortaan kan de kiezer op zijn gebruikelijke werkpost elektronisch stemmen als er een end-to-end versleutelde netwerkverbinding is, en waarbij een authenticatie van de kiezer wordt gegarandeerd. Het is bijgevolg niet langer vereist dat de stemsoftware geïnstalleerd moet zijn op het netwerk van de onderneming.

Goed om weten:

  • Organiseer je voor de eerste keer verkiezingen of heb je geen overlegorganen in je onderneming? Dan kan je de kiezers niet elektronisch oproepen en dan kan er ook niet elektronisch gestemd worden.

 

Kunnen uitzendkrachten stemmen?

Ja, sinds de sociale verkiezingen van 2020 konden de uitzendkrachten stemmen bij de klant-gebruiker indien er aan bepaalde cumulatieve voorwaarden voldaan was.

Deze cumulatieve voorwaarden voor de sociale verkiezingen van 2020 gaven echter aanleiding tot interpretatievragen.

Daarom werden de voorwaarden voor de sociale verkiezingen van 2024 vereenvoudigd. Een uitzendkracht die minstens 32 daadwerkelijke arbeidsdagen (al dan niet onderbroken) in de periode van 1 november 2023 t.e.m. 31 januari 2024, bij de juridische entiteit of TBE van de klant-gebruiker gepresteerd heeft, zal ook kunnen stemmen.

Er is ook een GDPR-luik verbonden aan het aspect van het stemrecht voor uitzendkrachten gelet op de uitwisseling van persoonsgegevens tussen het uitzendkantoor en de klant-gebruiker.

De uitwisseling van persoonsgegevens van de “stemgerechtigde” uitzendkrachten is voorzien op specifieke tijdstippen en beperkt tot hetgeen strikt noodzakelijk is:

  • Binnen de vijf kalenderdagen volgend op het einde van de periode van drie maanden (uiterlijk 05/02/2023): de naam, de voornaam, de geboortedatum, het statuut, de datum van eerste terbeschikkingstelling bij de gebruiker, het aantal daadwerkelijk gepresteerde arbeidsdagen, het postadres, de plaats waar de uitzendkracht werkt in de onderneming, alsook de taal (cf. taalwetgeving).
  • Op X+5 en enkel indien er een akkoord is over elektronisch stemmen en voor zover dit noodzakelijk is voor het proces van authenticatie van de kiezer in dit kader: het e-mailadres en het rijksregisternummer.
  • Op X+5 en enkel in geval van alternatieve wijze van oproeping (voor zover de gebruiker geen professioneel mailadres ter beschikking van de uitzendkracht heeft gesteld): het e-mailadres.

Goed om weten:

  • Voor het stemrecht voor de uitzendkrachten wordt geen rekening gehouden met het motief voor uitzendarbeid, het statuut en of de uitzendkracht tewerkgesteld was op dag X of Y.
  • De klant-gebruiker moet de stemgerechtigde uitzendkrachten opnemen op de kiezerslijsten met vermelding van de hoedanigheid van uitzendkracht naast de gegevens die ook over de andere kiezers vermeld moeten worden.

 

Er komt heel wat kijken bij de organisatie van sociale verkiezingen. Heb je hulp of advies nodig? Aarzel niet om contact op te nemen. Ons team van juristen helpt je graag.

Deze website maakt gebruik van cookies om je gebruikservaring te optimaliseren. Door op “Accepteren” te klikken, ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies.